Sto dwadzieścia tonów Mrażka
U prywatnych kolekcjonerów w kraju i zagranicą znajdują się prace tego niezwykłego, utalentowanego i wykształconego portrecisty i malarza scenek rodzajowych. Nie każdy jednak wie, że był to artysta związany z Limanową.
Akademia w Wiedniu
Franciszek Mrażek urodził się 7 stycznia 1891r. w Nowym Sączu. Jego ojciec Juliusz był garbarzem. Tu w Limanowej posiadał duży dom, który stał przy limanowskim rynku, w miejscu gdzie jeszcze przed kilkoma laty znajdował się bank. Franciszek chodził do szkoły podstawowej w Limanowej. Po jej ukończeniu przez pewien czas uczył się malarstwa w Krakowie, w pracowni Aleksandra Mroczkowskiego - ucznia Jana Matejki. Później studiował malarstwo w Wiedniu, gdzie został sprowadzony przez swoją ciotkę z domu Baczyńską. W Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu komisja musiała wysoko ocenić prace Mrażka, ponieważ bez matury przyjęto go na studia. Malarstwa uczył się również w Monachium.
Walka pod Jabłońcem w doniesieniach prasowych
Gdy wybuchła I wojna światowa, został powołany do służby wojskowej w armii austriackiej. Dostał się do niewoli w okolicach Kamieńca Podolskiego i został wywieziony do Rosji, gdzie przebywał pięć lat. We Władywostoku, w kawiarence kupił rosyjską gazetę i… przeczytał w niej o bojach toczonych pod Jabłońcem.
Na zesłaniu w Rosji trudnił się malowaniem portretów zacniejszych obywateli. Jednak gdy rozpętała się Rewolucja Październikowa, Mrażek postanowił za wszelką cenę wyjechać do Polski. Podczas ucieczki zatrzymali go rosyjscy żołnierze i zaprowadzili do swojego oficera. Los okazał się jednak łaskawy - otrzymał zaświadczenie, że może wracać do kraju.
Pomoc Becka
Po powrocie osiadł w Limanowej. Ożenił się z Józefą Michalską. Rozpoczął budowę domu „na Kamieńcu”. Jednak z powodu braku środków finansowych budowa stanęła. Do szkoły podstawowej chodził z ministrem Beckiem. Napisał więc do niego list z prośbą o pomoc w budowie domu. I rzeczywiście wsparcie otrzymał. Minister Bek przysłał mu list z podpisami ministrów oraz 500 zł. Była to wówczas równowartość 5 pięknych krów, a więc spora suma. Dzięki temu budowa mogła zostać ukończona. W nowym domu przyszły na świat dzieci: synowie Krzysztof i Kazimierz oraz córki Stefania i Danuta.
Znane limanowianom prace
Swoją rodzinę Mrażek utrzymywał wyłącznie z malowania. Nabywcy z kraju i zagranicy zamawiali u niego portrety i pejzaże. Oczywiście najpierw powstawały szkice. Na przykład, gdy malował portret ks. Kazimierza Łazarskiego, prałat codziennie przychodził pozować. Spod pędzla Franciszka Mrażka wyszedł też obraz umieszczony w kwaterach wojskowych cmentarza limanowskiego, przedstawiający Chrystusa podającego rękę rannemu żołnierzowi. Mrażek malował ten obraz w 1946 r., po powrocie syna z frontu, przedstawionym żołnierzem był syn - Kazimierz. Mrażek namalował także twarz i dłonie Matki Boskiej Ostrobramskiej z limanowskiej bazyliki, reszta to praca złotnika.
Gra barwami
Dzieła limanowskiego artysty to także np.: obraz czterech ewangelistów w baldachimie nad amboną, kilka feletronów noszonych podczas procesji w limanowskiej bazylice, oraz wiszący w Banku Spółdzielczym portret założyciela banku – Stefczyka. Wiadomo, że malował portrety, scenki rodzajowe, pejzaże, doskonale kopiował też oryginalne prace znanych malarzy. Część z jego dzieł trafiła za granicę do Francji, Holandii, Belgii, Austrii i Stanów Zjednoczonych. Inne znajdują się w prywatnych zbiorach nie tylko mieszkańców Limanowej.
Jeśli malarstwo można porównać do tonów muzyki, to Mrażek „grał” na sto dwadzieścia tonów – barw.
Limanowski artysta zmarł 30 grudnia 1970 r. Pogrzeb odbył się 1 stycznia, spadł wtedy śnieg,wśród kolorów świata dominował bieluteńki dywan.
Na reprodukcjach:
Franciszek Mrażek w czasach młodości. Fotografia z okresu studiów na Akademii Wiedeńskiej (kopia z albumu „Okruchy pamięci. Limanowa na starej fotografii”, Limanowa 2009 ,)
„Dziewczynka na przypiecku” – fotografia wykonana przez F. Mrażka w chałpie na Łysej Górze, na jej podstawie powstał obraz (kopia z albumu „Okruchy pamięci. Limanowa na starej fotografii”, Limanowa 2009 ,)
„Dziewczynka na przypiecku” – obraz wystawiony w Domu Aukcyjnym Panorama
http://www.panoramaart.pl/pl/pages/gallery/objects_details.php?lid=MzM=
Może Cię zaciekawić
Ekspert zbadał finanse archidiecezji
W pierwszym kwartale tego roku w Kurii Metropolitalnej Archidiecezji Krakowskiej została przeprowadzona analiza finansowo-organizacyjna. Badanie zrea...
Czytaj więcejStraż Graniczna odprawi pięciu Uzbeków do kraju
W piątek (19 czerwca) w Nowym Sączu przeprowadzona została kontrola legalności pobytu pięciu obywateli Uzbekistanu. Działania zrealizowali funkc...
Czytaj więcejŚmiertelny wypadek motocyklisty
W niedzielę (21 czerwca) około godziny 12:30 w miejscowości Czasław doszło do wypadku drogowego z udziałem samochodu osobowego i motocykla. W wy...
Czytaj więcejNocne pożary wiat śmietnikowych. 46-latek usłyszał zarzuty
Policjanci z sądeckiej komendy zatrzymali mężczyznę podejrzewanego o podpalenie trzech wiat śmietnikowych na terenie Nowego Sącza. Do zdarzeń t...
Czytaj więcejSport
Mistrz Polski wraca do Słopnic. Udany występ Gravity Revolt na krajowym czempionacie
Największy sukces odniósł Wojtek Ranosz, który zwyciężył w kategorii Elita i zdobył tytuł mistrza Polski 2026. Zawodnik Gravity Revolt ok...
Czytaj więcejKolejne zmiany w Orkanie Szczyrzyc
W spotkaniu uczestniczyli członkowie stowarzyszenia oraz zaproszeni goście, wśród nich zastępca wójta gminy Jodłownik Aneta Sara Pater oraz p...
Czytaj więcejMariusz Kutwa szykuje się do gry w Ekstraklasie
Dla 20-letniego środkowego obrońcy to kolejna szansa na walkę o miejsce w pierwszym zespole „Białej Gwiazdy” przed startem nowego sezonu w E...
Czytaj więcejBaraże: sytuacja w ligach regionalnych
Beskid Andrychów w walce o III ligę najpierw pokonał Lewart Lubartów, ale w finale barażów przegrał 0:1 Moravią Morawica. W przyszłym sezni...
Czytaj więcejPozostałe
Odeszli w ostatnich dniach…
19 czerwca 2026 r. śp. Emilia Dudziak, 90 lat (Tymbark) Msza święta żałobna zostanie odprawiona w kościele parafialnym pw. Narodzenia NM...
Czytaj więcejOdeszli w ostatnich dniach…
18 czerwca 2026 r. śp. Janina Duplak, 81 lat (Limanowa) Msza święta żałobna zostanie odprawiona w Bazylice Matki Boskiej Bolesnej w Liman...
Czytaj więcejOdeszli w ostatnich dniach…
18 czerwca 2026 r. śp. Irena Florek, 85 lat (Stara Wieś) Msza święta żałobna zostanie odprawiona w kościele parafialnym pw. św. ...
Czytaj więcejOdeszła Krystyna z Marsów Antoniowa Gawlikowska. Miała limanowskie korzenie
W sobotę (13 czerwca) w Warszawie zmarła dr nauk medycznych Krystyna z Marsów Antoniowa Gawlikowska. Urodziła się w 1934 r., a pochodziła z Sąd...
Czytaj więcej
Komentarze (0)