"Sowy" mogą potrzebować wcześniejszej emerytury
Osoby z późnym chronotypem mają o 1,7 proc. wyższe ryzyko dot. potrzeby przejścia na wcześniejszą emeryturę, niż osoby z chronotypem porannym. Znaczenie mogą mieć zaburzenia biologicznego zegara oraz gorsze nawyki związane ze zdrowiem.
Jak przypomnieli naukowcy z Uniwersytetu w Oulu (Finlandia), chronotyp to naturalny dla organizmu rytm snu i czuwania. Na podstawie pory występowania różnych funkcji organizmu oraz poziomu czujności ludzi można wyróżnić główne grupy – typy poranne, pośrednie oraz wieczorne. Badacze przywołują też wcześniejsze prace, które pokazywały już, że osoby o chronotypie wieczornym mają statystycznie gorszy stan zdrowia i doświadczają większych trudności w życiu zawodowym, niż osoby o chronotypie porannym.
Teraz sprawdzili, czy osoby zaklasyfikowane w wieku około 45 lat do chronotypu wieczornego, częściej niż ludzie o chronotypie porannym przechodziły na rentę z tytułu niezdolności do pracy w ciągu kolejnych 12 lat.
W tym celu przeanalizowali dane z trwającego badania populacyjnego, rozpoczętego w 1966 roku, obejmującego 96 proc. wszystkich osób urodzonych w dwóch północnych prowincjach Finlandii.
Naukowcy zaklasyfikowali 253 mężczyzn i 381 kobiet jako osoby o chronotypie wieczornym oraz 1182 mężczyzn 1355 kobiet jako osoby o chronotypie porannym. Pozostałych uczestników zaliczono do typu pośredniego. Następnie połączono te informacje z danymi z fińskich rejestrów krajowych, zawierających dane dotyczące pracy i świadczeń emerytalno-rentowych.
Stwierdzono wyraźne korelacje.
Zaklasyfikowanie w wieku 46 lat do chronotypu wieczornego wiązało się - zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet - z 1,7-krotnie większym prawdopodobieństwem otrzymania renty z tytułu niezdolności do pracy w ciągu kolejnych 12 lat, w porównaniu z osobami o chronotypie porannym. Zależność ta utrzymywała się po uwzględnieniu czynników społeczno-ekonomicznych, takich jak poziom wykształcenia czy rodzaj wykonywanej pracy.
Naukowcy podkreślają, że w Finlandii renta z tytułu niezdolności do pracy jest przyznawana dopiero po okresie poważnego i długotrwałego pogorszenia stanu zdrowia. Wskazuje to, że gorszy stan zdrowia osób o chronotypie wieczornym w porównaniu z osobami o chronotypie porannym jest głównym czynnikiem odpowiedzialnym za częstsze przyznawanie rent w tej grupie.
Według badaczy w zauważonych korelacjach pośredniczyć mogą - podejmowane przez osoby z wieczornym chronotypem - gorsze decyzje związane ze zdrowiem oraz deregulacja zegara biologicznego. Dodają oni przy tym, że chronotyp jest wrodzoną cechą biologiczną o silnym podłożu genetycznym i według badań pozostaje stały w ciągu życia.
Opisane teraz badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego nie można na jego podstawie wyciągać jednoznacznych wniosków dotyczących związku przyczynowo-skutkowego - zastrzegają autorzy analiz. Jego siła polegała jednak na tym, że objęło ono dużą grupę osób reprezentujących wszystkie sektory gospodarki i różne zawody, a uczestników obserwowano przez długi czas.
"Osoby o chronotypie wieczornym stanowią znaczącą część populacji, a ich stan zdrowia i zdolność do kontynuowania pracy aż do osiągnięcia wieku emerytalnego stanowią wyzwanie dla stabilności gospodarek" – twierdzą autorzy publikacji, która ukazała się w piśmie „Occupational and Environmental Medicine».
Może Cię zaciekawić
Uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata
Uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata ustanowił dla całego Kościoła papież Pius XI encykliką „Quas primas” z 11 grudnia 192...
Czytaj więcejPolecenie z góry
O czym piszemy? W skrócie: Ujawniamy lipcowy protokół rady nadzorczej MZGKiM, w którym zapisano, że prezes przyznał, iż otrzymał od Jola...
Czytaj więcejCzyj to sukces? Gmina jako dama, pijalnia - jej perłą
Wójt gminy Szczawa Janusz Opyd przyniósł na sesję Rady Gminy statuetkę Turystycznej Perły Powiatu Limanowskiego 2026, którą otrzymała Pijalni...
Czytaj więcejLimanowska młodzież z ważnym przekazem. Film hitem w sieci
Słowa, gesty, spojrzenia, wykluczenie, ale także milczenie świadków – na różne oblicza hejtu zwrócili uwagę uczniowie limanowskiego „Ekono...
Czytaj więcejSport
Były zawodnik limanowskich akademii z profesjonalnym piłkarskim kontraktem.
Włodarczyk był zawodnikiem Akademii Limanovii w latach 2019–2024. Jak podkreślają przedstawiciele klubu, przez ten czas systematycznie rozwij...
Czytaj więcejMałopolska nagrodziła za sportowe osiągnięcia. Dwie zawodniczki poczhodzące z naszego regiony wyróżnione.
Najwyższe wyróżnienie – Platynową Polonię Minor – otrzymała Justyna Kowalczyk-Tekieli. To nagroda za wybitne osiągnięcia sportowe, wiel...
Czytaj więcejSparing Limanovii. Sprawdzian po zakończeniu rundy.
LIMANOVIA LIMANOWA – WISŁA CZARNY DUNAJEC 0:1 LIMANOVIA: Dawid Mrożek (46’ Testowany) – Dariusz Mrożek, Testowany , M. Grzegorzek - ...
Czytaj więcejPiłkarski Puchar Polski. Uczestnicy wojewódzkiego etapu w komplecie, potencjalni rywale Turbacz
Podokręg limanowski będzie reprezentował Turbacz Mszana Dolna. Drużyna z Mszany Dolnej wywalczyła awans po finałowym zwycięstwie nad Harnasi...
Czytaj więcejPozostałe
Pierwsze sygnały demencji u rodzica
Mleko stoi w szafce z garnkami. Córka odstawia je do lodówki i nic nie mówi. Przy następnej wizycie w lodówce leży portfel. Mama się śmieje. â...
Czytaj więcejRutte: NATO będzie bronić każdego centymetra polskiego terytorium
Sekretarz generalny NATO złożył w sobotę wizytę w Warszawie. W rozmowie z dziennikarzami odniósł się m.in. do naruszenia p...
Czytaj więcejRosyjskie obiekty powietrzne wtargnęły do Polski; szef MON: to nie przypadek
W nocy z czwartku na piątek rosyjskie obiekty wtargnęły w polską przestrzeń powietrzną. W dwóch miejscach na Podkarpaciu i jednym na Lubelszczy...
Czytaj więcejHarry Potter i Kamień Filozoficzny – dlaczego warto wrócić do pierwszej części kultowej serii?
Powrót do świata, w którym wszystko się zaczyna W pierwszym tomie poznajemy Harry'ego jako chłopca wychowywanego przez krewnych, którzy nie dar...
Czytaj więcej






Komentarze (0)