Sąd po stronie Internautów i wolności słowa

Prokuratura postanowieniem zwolniła portal z obowiązku zachowania w tajemnicy informacji i zobowiązała do podania personaliów i adresów osób (instytucji) – użytkowników o nickach oraz numerów IP komputerów, z których logowano się i komentowano na portalu. Dane te miały umożliwić ustalenie autorów komentarzy, których treść miała stanowić przestępstwa znieważenia i zniesławienia Starosty Limanowskiego, czego dotyczyło złożone przez Jana Puchałę zawiadomienie o przestępstwie.

Na to postanowienie wnieśliśmy zażalenie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Jak zauważył Sąd podnosiliśmy w szczególności, że autorzy komentarzy działali w ramach dopuszczalnej krytyki, a interes społeczny nie wymagał, aby takie czyny ścigane były z urzędu, a nadto nie zbadano, czy w ogóle w sprawie można mówić o popełnieniu przestępstwa.

- Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w nim zawarte co do zasady są trafne – napisał w postanowieniu Sąd. – Przede wszystkim w istocie nie wzięto pod uwagę podstawowej okoliczności jaką jest ustalenie, czy w ogóle został popełniony czyn (czyny), który może stanowić przestępstwo, naruszając art. 297 §1 pkt 1 kpk.
Sąd dokonał analizy zwrotów, które według Jana Puchały miały mieć charakter zniesławiający i znieważający i zdecydowana większość z nich nie wyczerpuje znamion przestępstwa, gdyż stanowią one dopuszczalną przez szereg przepisów, w tym Konstytucję uprawnienie do oceny działania organów publicznych i krytykę ich poczynań, co jest rzeczą normalną w każdym demokratycznym kraju. Organ publiczny, jakim jest niniejszy Starosta musi godzić się na krytykę swoich działań, a każdy obywatel ma do takowej prawo. W treści wpisów na portalu znajdują się pewne dosadniejsze zwroty jak np. „łysy ch…j, kpiarz, du..p, łysa pała”, które jedynie formalnie można by traktować jako znieważające i zniesławiające – jednakże użyte są one w określonym kontekście krytyki określonego zachowania w szczególności Starosty Limanowskiego, nie można ich „wyrywać” z tego kontekstu i w tym zakresie co najwyżej można by mówić o zwrotach, które także nie stanowią przestępstwa, z uwagi na znikomą ich społeczną szkodliwość (art. 1 § 2 kk).
Jakkolwiek kwestia oceny tego, czy dany czyn formalnie ścigany jest z oskarżenia prywatnego (tak jak obecnie) powinien być ścigany z urzędu (z uwagi na interes społeczny) należy do prokuratora – to nie wydaje się, aby takowy interes istniał.
W sprawie nie wydano formalnie postanowienia odwołującego się do tegoż artykułu, a w postanowieniu o wszczęciu śledztwa sam prokurator pisze, że celem postępowania jest m.in. uzyskanie danych pozwalających pokrzywdzonemu na identyfikację sprawcy, co bez ingerencji prokuratury nie będzie możliwe. Rację ma zatem przynajmniej częściowo skarżący, że prokuratura wykorzystywana jest dla celów prywatnych. Okoliczność, że ustalenie sprawców artykułów jest utrudnione – nie powinno powodować ujawnienia danych osób działających w ramach dopuszczalnej krytyki, której granic nie przekroczyli, a takowego przekroczenia sąd nie stwierdza."

Czekamy na komentarz Jana Puchały w tej sprawie.

(Fot. SR w Gorlicach)