Rządowy projekt reformy szpitali skierowany do drugiego czytania

Elastyczne przekształcanie oddziałów i łączenie szpitali przez samorządy zakłada rządowy projekt reformy szpitalnictwa, który sejmowa Komisja Zdrowia skierowała w środę do drugiego czytania.

Na sejmowej Komisji Zdrowia odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej. Do projektu wprowadzono poprawki o charakterze legislacyjnym.

Rządowy projekt poparło 16 posłów Komisji Zdrowia, jeden był przeciwny, a ośmioro wstrzymało się od głosu.

Sejm w środę zgodził się na skrócenie czasu między pierwszym i drugim czytaniem tego projektu. Sprawozdanie z prac Komisji Zdrowia ma zostać przedstawione w Sejmie w piątek.

Co i gdzie w ten weekend? Jutro sesja absolutoryjna. Co z odwołaniem członka zarządu?

Wiceminister zdrowia Jerzy Szafranowicz zaznaczył, że reforma szpitalnictwa jest konieczna ze względu na demografię, deficyt kadry lekarskiej i zadłużenie szpitali.

– Przybywa nam seniorów (...) Potrzebujemy oddziałów geriatrycznych, ZOL-i, hospicjów, oddziałów rehabilitacji dziennej – zaznaczył.

Zauważył, że jednocześnie z roku na rok rodzi się mniej dzieci. Podkreślił, że w I kwartale 2025 r. było to 58 tys. urodzeń, co w skali roku przełoży się na 232 tys. urodzeń, czyli mniej niż w 2024 r. (252 tys.).

– Chcemy dać szansę dyrektorom, by dostosowali swoje szpitale do potrzeb – dodał.

Poinformował, że resort zdrowia przewiduje, że powstanie 239 planów naprawczych szpitali. Zaznaczył, że źródłem finansowania instrumentu wsparcia dla szpitali będzie Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Dodał, że BGK jest na etapie opracowywania mechanizmu wsparcia dla szpitali, które wprowadzają program naprawczy. Zaznaczył, że zadłużenie szpitali, przede wszystkim powiatowych, sięga 22,4 mld zł.

Bernadeta Skóbel ze Związku Powiatów Polskich powiedziała, że rozwiązania przyjęte w projekcie zmierzają w dobrym kierunku, ale są niewystarczające. Podkreśliła, że w projekcie brakuje wskazanego wprost instrumentu wsparcia finansowego, który by zachęcał szpitale do konsolidacji.

– Jeśli mamy dwa szpitale, z których jeden jest w lepszej sytuacji finansowej, to żaden starosta nie podejmie decyzji o konsolidacji szpitali – powiedziała.

Podkreśliła, że powodem zadłużania szpitali jest struktura świadczeń udzielanych w szpitalach powiatowych, które są nierentowne.

Komisja Zdrowia nie przyjęła poprawki zgłoszonej przez posłankę Marcelinę Zawiszę (Razem), zgodnie z którą szpitale tworzone przez związki samorządów będą mogły funkcjonować tylko w formule niekomercyjnej, czyli samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej (SPZOZ). Zawisza powiedziała, że w projekcie w obecnym kształcie pozostawiono furtkę do komercjalizacji szpitali, co prowadzi do obniżenia jakości leczenia, bo prywatne podmioty dążą do obniżenia kosztów i generowania zysków.

Skóbel powiedziała, że intencją możliwości tworzenia przez związki powiatów spółek nie była komercjalizacja, ale uproszczenie procesu połączenia.

– Osobiście proponowałam tę poprawkę – zaznaczyła.

Komisja na początku posiedzenia odrzuciła wniosek byłej ministry zdrowia Katarzyny Sójki (PiS) o przełożenie prac nad projektem. Sójka zaznaczyła, że posłowie nie mieli możliwości zapoznania się z przygotowanymi do projektu opiniami. Podkreśliła, że posiedzenie odbywa się w momencie, gdy stanowisko ministry zdrowia traci Izabela Leszczyna (w związku z rekonstrukcją rządu), która przygotowała projekt reformy szpitalnictwa.

Rządowy projekt zakłada, że szpital w tzw. sieci będzie mógł, za zgodą prezesa NFZ, w ramach danego profilu, zamienić tryb pełnej hospitalizacji na leczenie planowe lub jednodniowe albo na udzielanie świadczeń z zakresu stacjonarnej opieki długoterminowej. Szpitale pediatryczne będą mogły ograniczyć udzielanie świadczeń nocnej i świątecznej opieki do osób niepełnoletnich.

Kolejne rozwiązanie zakłada, że związki jednostek samorządu terytorialnego (jst) będą mogły tworzyć i prowadzić samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej (SP ZOZ-y), a także podmioty lecznicze działające w formie spółek kapitałowych i jednostek budżetowych. Projekt przewiduje możliwość łączenia szpitali przez jednostki samorządu terytorialnego.

Projekt zakłada wprowadzenie przepisów dotyczących tworzenia i zatwierdzania programów naprawczych SP ZOZ-ów, w których wystąpiła strata netto. Sporządzenie programu miałaby poprzedzić analiza efektywności szpitala i jego poszczególnych jednostek.

Zgodnie z projektem Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) na zlecenie ministra zdrowia będzie analizować programy naprawcze i ich realizację, w tym sytuację ekonomiczno-finansową podmiotów leczniczych i jakość zarządzania. Ponadto przy kształtowaniu taryf AOTMiT będzie analizować udział świadczeń w lecznictwie szpitalnym i ambulatoryjnym.

Projekt zakłada wprowadzenie nowego świadczenia gwarantowanego opieki zdrowotnej udzielanego w powiatowym centrum zdrowia.

Zakłada też, że skierowanie nie będzie potrzebne do lekarza medycyny sportowej, optometrysty i psychologa. Optometrysta będzie mógł wystawić skierowanie do okulisty.

Komisja Zdrowia nie poparła w środę poprawki posłanki Zawiszy, zgodnie z którą skierowanie do okulisty mogłyby wystawiać pielęgniarki opieki długoterminowej i pielęgniarki szkolne.

Reforma szpitalnictwa jest kamieniem milowym w Krajowym Planie Odbudowy (KPO). Oferta szpitali ma być dostosowana do lokalnych potrzeb, w tym do zmian demograficznych: spadającej liczby urodzeń i starzejącego się społeczeństwa. Efektywniej mają być wykorzystywane kadry medyczne, sprzęt i infrastruktura. (PAP)