'Większość nie zdaje sobie z tego sprawy'

- Chore nerki często nie bolą, a objawy ich nieprawidłowej pracy często pojawiają się w późnej fazie ich choroby, gdy dochodzi do zatrucia mocznicowego całego organizmu – mówi lek. med. Agnieszka Pardała, specjalista nefrolog, dyrektor Centrum Dializ Fresenius w Limanowej. Przeczytaj cały wywiad z dyrektor Centrum.

- W Limanowej rusza właśnie akcja informacyjna NEFROTEST, zachęcająca mieszkańców do przeprowadzenia badań krwi, wykrywających choroby nerek. Jaki cel ma kampania Nefrotest?
- Chcemy zwrócić uwagę mieszkańców na choroby nerek. Ciągle za rzadko się o nich mówi. Stale obecne w świadomości i w mediach są nowotwory oraz choroby układu krążenia. Schorzenia nerek są często bagatelizowane, a nawet uważane za wstydliwe. To bardzo niebezpieczne, bo prowadzą one do niewydolności nerek, która w schyłkowej fazie zagraża życiu, prowadzi do zatrucia organizmu i uszkadza wszystkie narządy. Pracuję w ośrodkach nefrologicznych od kilkanastu lat i wciąż spotykam pacjentów trafiających do nefrologa z zaawansowaną, wcześniej niezdiagnozowaną chorobą nerek, która, jak się potem okazuje, jest główną przyczyną ich wszystkich dolegliwości.

- Jakie objawy powinny wzbudzić nasz niepokój?
- Problem w tym, że choroby układu moczowego w większości rozwijają się skrycie. Specjaliści szacują, że 4 lub nawet 4,5 miliona Polaków cierpi na przewlekłą chorobę nerek, a kolejne 4 miliony są zagrożone jej wystąpieniem. Biorąc pod uwagę te liczby, co dziesiąty dorosły ma jakąś postać przewlekłej choroby nerek, a większość osób nie zdaje sobie z tego sprawy. Gdy uszkodzenie nerek jest zaawansowane, pojawiają się objawy: ogólne złe samopoczucie, ciągłe zmęczenie, trudności z koncentracją, brak apetytu, nudności, wymioty, bezsenność, obrzęki nóg i twarzy, suchość skóry, częste oddawanie moczu w nocy.

- Czy są badania, które pozwalają wykryć chorobę zanim pojawią się objawy?
- Warto raz do roku wykonać przesiewowe, nieinwazyjne badania krwi i moczu w kierunku chorób nerek, poprosić swojego lekarza rodzinnego o skierowanie na bezpłatne, badania lub wykonać je na własny koszt. Lekarz POZ może zlecić takie badania, a pacjent, jeśli cokolwiek go niepokoi, ma prawo o nie prosić. Są to: badanie ogólne moczu i oznaczenie stężenia kreatyniny we krwi. Kreatynina to substancja, której stężenie we krwi pozwala oszacować skuteczność pracy nerek. Właśnie takie badania krwi oferujemy za darmo i bez skierowania w ramach kampanii NEFROTEST dla osób po 40-tym roku życia.

- Kto najczęściej choruje na nerki? Kto powinien się zbadać?
- Choroba nerek może dotknąć każdego, ale najbardziej zagrożeni są cierpiący na cukrzycę, nadciśnienie, choroby układu krążenia (po zawałach, udarach, z miażdżycą), osoby mające w rodzinie chorych na nerki i osoby po 65. roku życia - nerki, podobnie jak cały nasz organizm i wszystkie jego narządy, wraz z wiekiem mają zmniejszone rezerwy. Ta zwiększone ryzyko choroby nerek pojawia się już po ukończeniu 40 lat.

- Jak możemy sami dbać o nerki?
- Warto kontrolować ciśnienie tętnicze krwi oraz stężenie cukru we krwi, utrzymywać prawidłową masę ciała oraz starannie leczyć infekcje, zwłaszcza dróg moczowych. Ogólnie mówiąc, należy stosować zdrową dietę (jeść dużo warzyw i owoców, produktów pełnoziarnistych oraz „dobrych”, nienasyconych tłuszczów) i prowadzić zdrowy tryb życia. Ważne jest rzucenie palenia papierosów oraz unikanie leków o niekorzystnym wpływie na nerki np. nadmiernego stosowania leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych (tak zwanych NLPZ – niesterydowych leków przeciwzapalnych, których stosowanie jest w ostatnich latach bardzo rozpowszechnione, szczególnie poprzez reklamy telewizyjne).

- Akcja bezpłatnych badań w kierunku chorób nerek odbędzie się 21 kwietnia 2013 roku, w limanowskiej stacji dializ. Organizatorami akcji są Nefron Sekcja Nefrologiczna Izby Gospodarczej Medycyna Polska (organizacja zrzeszająca właścicieli stacji dializ w Polsce) oraz Centrum Dializ Fresenius w Limanowej. Dlaczego to właśnie wy prowadzicie od 2010 roku kampanię profilaktyczną w zakresie chorób nerek?
- Wielu pacjentów leczonych w naszej stacji dializuje się od kilku, a nawet kilkunastu lat, niektórzy ponad dwadzieścia. To dowód na to, że chorym z całkowicie niewydolnymi nerkami można przedłużyć życie i poprawiać jego jakość. Hemodializa dla chorych ze schyłkową niewydolnością nerek jest zabiegiem ratującym życie. Polega na oczyszczaniu krwi z toksyn i trzeba ją powtarzać trzy razy w tygodniu. Sam zabieg trwa kilka godzin i jest bardzo obciążający dla organizmu. Jednak jeśli chorobę nerek wykryjemy na wczesnym etapie, często można ją zatrzymać, czy spowolnić jej rozwój. Jeszcze kilkanaście lat temu wielu chorych trafiało do nefrologa w zaawansowanym stadium choroby, część z nich umierała z powodu ograniczonej dostępności do leczenia nerkozastępczego. Brakowało sprzętu i diagnostyki. Dziś każda osoba wymagająca dializy może być pewna, że nikt jej nie odmówi zabiegu. Niestety, z wykrywalnością chorób nerek nadal jeszcze nie jest dobrze. W stacjach dializ w całej Polsce każdego dnia ratujemy życie tysiącom osób – nie moglibyśmy tego robić, gdyby ktoś kiedyś nie zdiagnozował u nich choroby. Dlatego właśnie mamy poczucie, że to my, nefrolodzy, powinniśmy szczególnie głośno namawiać do badań.

Warto wiedzieć:
Już jutro w Centrum Dializ Fresenius w Limanowej (ul. Piłsudskiego 61) przeprowadzone zostną bezpłatne testy wykrywające wczesne stadia chorób nerek. Na badanie zarejestrowało się 500 osób. Badanie które polega na pobraniu próbki krwi (testu nie trzeba wykonać na czczo) zgłoszą się osoby które mają więcej niż 40 lat.
Kampanię wspiera Pani Anna Komorowska - Małżonka Prezydenta RP. Nefrotest w Limanowej objęli patronatem naukowym prof. Marian Klinger - Krajowy Konsultant w Dziedzinie Nefrologii oraz prof. Władysław Sułowicz - Wojewódzki Konsultant w Dziedzinie Nefrologii. Patronat honorowy nad akcją sprawują: Wojewoda Małopolski – Jerzy Miller, Marszałek Województwa Małopolskiego – Marek Sowa, Biskup Tarnowski –Andrzej Jeż, Starosta Limanowski – Jan Puchała, Burmistrz Limanowej – Władysław Bieda oraz dyrektor Szpitala Powiatowego – Marcin Radzięta.