Poniedziałek, 08 sierpnia
Cyprian, Dominik, Emilian, Iza, Rajmund, Seweryn

'Tamtej Mszany nie ma już'

06.02.2012 08:19:19 top 32 6938

Mszana Dolna. Z okazji obchodzonego dziś – 27. stycznia – Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu w mszańskim Liceum Ogólnokształcącym w Zespole Szkół nr 1 wspominano tych, którzy przed II wojną światową współtworzyli historię i kulturę miasta – mszańskich Żydów.

Przed 1939 r. w Mszanie Dolnej mieszkała duża społeczność żydowska – ok. ¼, może nawet ½ mieszkańców wyznawała judaizm. Obok kościoła, w miejscu dzisiejszego Zespołu Szkół Miejskich nr 2, stała synagoga, czyli żydowski dom modlitwy. Nie pozostał dzisiaj po niej żaden ślad. Mszańscy Żydzi prowadzili wiele sklepów, zakładów rzemieślniczych, zajazdów. Wielu z nich było ludźmi wykształconymi, zamożnymi, lecz najwięcej – jak wszędzie – spotkać można było biednych, wielodzietnych rodzin. Żydowscy obywatele Mszany zasłużyli się dla naszego miasta – to oni otworzyli pierwszą bibliotekę publiczną oraz łaźnię, z których mogli korzystać wszyscy mieszkańcy. Byli filantropami, społecznikami. Tworzyli przepiękną muzykę.
W czasie wojny Niemcy, jak w wielu innych miejscach, wymordowali mszańskich Żydów. Pierwszą grupę, 22 (a może 24) osoby rozstrzelano 1. maja 1941 r. w tzw. Leszczynach, nad torami. Ich zbiorowa mogiła znajduje się przy ulicy Ogrodowej. Drugi raz dramat rozegrał się 19. sierpnia 1942 r. – na Pańskim zamordowano 881 obywateli Mszany Dolnej żydowskiego pochodzenia, w tym małe dzieci, starców, osoby chore, ciężarne kobiety. Także chrześcijan, którzy mieli żydowskie korzenie.

Właśnie ze względu na pamięć o nich wszystkich szkolna grupa teatralna „Emet”(hebr. prawda, wierność) w środę (25. stycznia) podjęła próbę pokazania piękna żydowskiej kultury i religii, próbę przywołania choć na chwilę świata, który bezpowrotnie odszedł. Była więc i wspomnieniowa poezja, i żydowskie piosenki wykonane w języku polskim, jidysz oraz hebrajskim. Scenografię przedstawienia tworzyły reprodukcje dzieł żydowskich malarzy: Chagalla i Neumana, a także świeczniki (menory) i macewa – żydowski nagrobek, na którym widniał napis w języku hebrajskim: „Żydzi Mszany Dolnej. Pamiętamy!”.
Jako gość honorowy do obejrzenia akademii zaproszony został Henryk Zdanowski, jeden z ostatnich świadków pamięci o przedwojennej Mszanie. To dzięki Jego wspomnieniom ten świat nie odszedł w całkowite zapomnienie.
Na koniec uroczystości świece na menorze, siedmioramiennym świeczniku, który jest symbolem judaizmu zapalili: Pan Henryk, dyrektor Elżbieta Magierska, przedstawiciele uczniów. Wszyscy wspólnie zaśpiewali także hebrajską modlitwę o pokój Ose szalom bimromaw.

W sam Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu grupa uczniów  szkoły pod opieką Kingi Antosz  i  Urszuli Antosz-Rekuckiej, udała się na miejsca zbiorowych mogił, by zapalić tam symboliczne znicze, zanieść kamienie – żydowski znak pamięci o zmarłych, odmówić psalmy.

(Źródło: ZSM nr 2)
udostępnij
Komentarze (0)
Masz do nas sprawę? Skontaktuj sie z nami mailowo kontakt@limanowa.in