PrzeglÄ…d przedwojennej prasy - cz. V
O czym rozpisywały się lokalne gazety tuż przed wybuchem II wojny światowej? Które wydarzenia budziły największe zaciekawienie i kontrowersje w społeczeństwie powiatu? Jak wyglądało życie mieszkańców Limanowszczyzny sto lat temu? Dziś, na tydzień przed wyborami parlamentarnymi, prasowy wycinek z poselskiego sprawozdania w Mszanie Dolnej.
GÅ‚os Narodu
Kraków, 19 kwietnia 1900 r.
Nr. 90.
Z KRAJU.
Mszana dolna, d. 10 kwietnia.
Sprawozdanie poselskie posła Potoczka. - Przebieg zgromadzenia. Tok dyskusji. 400 koron za kary szkolne. Votum zaufania. Podziękowanie ze strony posła.
Tłumno i gwarno było dnia 10 b. m. w naszem miasteczku, składał tu bowiem sprawozdanie z czynności poselskiej poseł do Rady państwa, Jan Potoczek. Zgromadzenie odbyło się w sali strażackiej, a zgromadzonych było do dwustu osób, między tymi starosta limanowski, naczelnik sądu powiatowego w
Mszanie dolnej i kilku z inteligencji, oraz czterech księży, z pomiędzy których ks. kanonik Jankowski, proboszcz Mszany dolnej, przewodniczył zgromadzeniu.
Przebieg zgromadzenia był bardzo spokojny. Poseł Potoczek rozpoczął swoje sprawozdanie słowami: "Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus!" - oświadczając, że używa tych słów nie dla celów agitacyjnych, ale dla zachowania starego zwyczaju naszych praojców, dla uczczenia imienia Bożego i dla zaznaczenia, żeśmy katolicy.
Po krótkiem sprawozdaniu wezwał poseł obecnych, ażeby wzięli udział w dyskusji i jemu swej potrzeby i żale przedłożyli. Proboszcz z Olszówki, ks. Gac,
upominał się o zaprowadzenie monopolu wódczanego, ażeby biedna ludność nie truła się więcej fałszowanymi trunkami; zgromadzenie oświadczyło się jedno-
głośnie za tym wnioskiem. Ten sam ks. proboszcz upominał się także o tańszą sól dla bydła. Gospodarz Kozicki z Mszany dolnej wskazywał na zbyt wielki wywóz drzewa z tutejszej okolicy i wogóle z kraju i żądał zalesienia gór. Mówił dalej, że wskutek błędów w księgach gruntowych jedni za drugich płacą i że rekurs powinien mieć moc wstrzymująca.
Rusnak, gospodarz z Poręby wielkiej żalił się na szkody, wyrządzane przez dziki. Gospodarz Dobrowolski z Mszany dolnej żądał, ażeby za małe długi nie sprzedawano całych gospodarstw. Radca sądu krajowego, jako naczelnik sądu w Mszanie dolnej, wyjaśniał, jakie jest postępowanie egzekucyjne na podstawie nowej procedury przy sprzedażach licytacyjnych, zarazem interpelował posła co do rewizji ksiąg gruntowych i żądał ustanowienia przy każdym sądzie powiatowym geometry ewidencyjnego. Wójt z Niedźwiedzia żąda zniesienia notarjatów i skarży się na wychodźtwo młodzieży do Prus, przez co o czeladź i o robotnika trudno. Kozicki mówi, że przedsiębiorcy fabrykanci psują ogromnie drogi, a do utrzymania tychże w dobrym stanie nie przyczyniają się; mówi dalej o konieczności podziałów gruntów wspólnie używanych. Naczelnik sądu w Mszanie dolnej wyjaśnił ustawę w tym względzie. Wójt z Olszówki i gospodarz Dudzik ze Słopnic skarżą się na wysokie kary za nieposyłanie dzieci do szkoły.
Niektórzy z obecnych lekko zbywają tę sprawę, na to zabiera głos ks. Gac, proboszcz z Olszówki i rozżalony mówi, że chcąc ocenić, czy te kary są słuszne, nie wolno ich oceniać od zielonego stolika, ale potrzeba zbadać na miejscu okoliczności, w jakich ten biedny lud żyje; nędza, wezbrane potoki górskie, śniegi itd. są przeszkodą do posyłania dzieci do szkół, a tu kary sypią się, jak grad na tych ludzi.
Nic łatwiejszego, jak napisać na karcie: masz płacić cztery korony, dziesięć koron i t. d., nic to nie kosztuje i piszący tego nie odczuwa, ale czują kontrybuenci; kar szkolnych z samej gminy Olszówki ściągnięto w jednym roku 400 koron, a to gmina położona w górach, gdzie ziemia nie może wyżywić mieszkańców. Górale dbają o oświatę więcej, niż gdzieindziej - pełno ich po szkołach i gimnazjach - nie potrzebują przymusu szkolnego, ale w pewnych wypadkach zasługują na względy władz.
Starosta limanowski i nauczyciel z Mszany Górnej wyjaśniają ustawy szkolne, dowodząc, że nauczyciele nie dyktują lekkomyślnie kar. Wójt ze Skrzydlnej mówił także o stosunkach szkolnych, a zarazem żali się, że w chwili, gdy kościół w Skrzydlnej trzeba budować, władze zupełnie bez wiedzy parafjan odłączyły miejscowość Janowice, w której jest dwór księży Cystersów z Szczyżyca i dziewięć wielkich gospodarstw chłopskich od parafji Skrzydlna, a przyłączyły do kościoła księży Cystersów w Szczyżycu, przez co siła konkurencyjna do kościoła w Skrzydlnej oslabła. Starosta i przewodniczący ks. kanonik Jankowski bardzo wyczerpująco przemawiali w tej sprawie.
Na tem zakończono dyskusję, a następnie na wniosek przewodniczącego uchwalono posłowi jednogłośnie votum zaufania. Poseł Potoczek, dziękując za zaufanie i za udział wszystkich w zgromadzeniu, oświadczył, że przyjęcie i życzliwość, jaką mu okazano w Mszanie Dolnej, pozostanie mu na zawsze w miłej pamięci i będzie dla niego zachętą do dalszej pracy w parlamencie.
Może Cię zaciekawić
Zderzenie dwóch samochodów na DK28. Dwie osoby ranne
Do zdarzenia doszło dzisiaj (20 sierpnia) około godz. 21:00 w Zamieściu w gminie Tymbark, na drodze krajowej nr 28. Zderzyły się tam dwa&nbs...
Czytaj więcejOstatnie Sprzątanie pokazuje, gdzie najczęściej ukrywa się skażenie po zgonie
Realizacja w Koninie: krew, która wsiąkła głębiej, niż było widać Jedno z takich zleceń ekipa zrealizowała podczas sprzątania po zgon...
Czytaj więcejZakaz korzystania z wody w dwóch miejscowościach
Gmina Tymbark poinformowała o zakazie korzystania z wody do spożycia z wodociągu wiejskiego Tymbark–Podlas. Zakaz obowiązuje w związku z decyzj...
Czytaj więcejSąsiedzka potańcówka pod gołym niebem w Limanowej 23 sierpnia!
Organizatorzy stawiają na luz i atmosferę dawnych potańcówek – bez zadęcia, za to z energią i przestrzenią dla każdego. Nie trzeba umieć ta...
Czytaj więcejSport
Kolejny wychowanek AP Limanovia trafia do klubu z rozgrywek centralnych
Bukowiec przez ostatnie 2,5 roku trenował w AP Limanovia. Do akademii trafił jako wychowanek AKS Ujanowice. Teraz będzie kontynuował rozwój ...
Czytaj więcejLimanowszczyzna wzmacnia kadrę Małopolski
W środę, 26 sierpnia, Małopolska kadra zmierzy się w Pustyni koło Dębicy z reprezentacją Podkarpackiego ZPN. Zbiórkę zawodniczek zaplanow...
Czytaj więcejMotocyklowe akrobacje w Limanowej. Zbliża się bardzo interesujące widowisko.
Trial to widowiskowa dyscyplina motocyklowa, w której zawodnicy pokonujÄ… wyznaczone odcinki peÅ‚ne naturalnych i sztucznych przeszkód. Liczy siÄ...
Czytaj więcejBronisz czy strzelasz? Propozycja piłkarskiej rywalizacji
Formuła wydarzenia zakłada sprawdzenie zarówno umiejętności strzeleckich, jak i bramkarskich. Uczestnicy będą mieli okazję wcielić się w ...
Czytaj więcejPozostałe
Uczcili pamięć żołnierzy AK (ZDJĘCIA)
Uroczystość rozpoczęła msza św. odprawiona w intencji poległych i zmarłych żołnierzy. Liturgii przewodniczył ks. infułat Jakub Gil, kazanie...
Czytaj więcejSpoczęli na leśnej polanie. Ofiary zbrodni po 84 latach doczekały się pomnika (ZDJĘCIA, WIDEO)
Obchody rocznicowe rozpoczęły się na polanie pod lasem w Starej Wsi, nieopodal drogi powiatowej Limanowa - Kamienica. Miejsce to wiąże się z wyd...
Czytaj więcejPamięć o pomordowanych
Fundacja Sztetl Mszana Dolna oraz Urząd Miasta Mszana Dolna organizują obchody 84. rocznicy egzekucji ludności żydowskiej na Pańskim. Wydarzenie ...
Czytaj więcejHistoria w kadrze: woda niszczyła mosty i domy
Historia w kadrze Przed nami kolejna odsłona cyklu "Historia w kadrze". W jego ramach prezentujemy archiwalne fotografie, artykuły prasowe oraz mat...
Czytaj więcej-
Zderzenie dwóch samochodów na DK28. Dwie osoby ranne
-
Ostatnie Sprzątanie pokazuje, gdzie najczęściej ukrywa się skażenie po zgonie
-
Zakaz korzystania z wody w dwóch miejscowościach
- Sąsiedzka potańcówka pod gołym niebem w Limanowej 23 sierpnia!
- Józef Kowalczyk pośmiertnie mianowany na kapitana WP
Komentarze (1)