Problemy z wykonawcą i starania o grunt

Poręba Wielka. Podczas ostatniej sesji Rady Gminy Niedźwiedź omówiono przebieg inwestycji przy Muzeum Biograficznym Władysława Orkana. Urząd uzyskał pozwolenie na budowę, jednak władze gminy sygnalizują trudności we współpracy z wykonawcą. W tle dyskusji pojawiły się także kwestie stanu technicznego sąsiednich obiektów i zakupu gruntów.

Gmina Niedźwiedź zaplanowała prace budowlane i konserwatorskie przy Muzeum Biograficznym Władysława Orkana, czyli tzw. Orkanówce w Porębie Wielkiej. Władze gminy uzyskały pozwolenie na budowę, a wykonawca przedłożył projekty techniczne. Rozpoczęcie prac w terenie jest uzależnione od dopełnienia pozostałych formalności. W trakcie relacji z przebiegu inwestycji wójt gminy Niedźwiedź poinformował o trudnościach we współpracy z firmą realizującą zadanie.

Generalnie, jest kłopot z wykonawcą. Powiem tak: walczymy z nim. Kłopot jest z z terminami i samym podejściem. Nasz inspektor musi się dużo napracować z nim (wykonawcą - przyp. red.), żeby dostać to, co powinien dostać. Projekty, projekty techniczne - no to ciągle jakieś uzupełnienia – powiedział  Rafał Rusnak.

Władze samorządu wyrażają obawy dotyczące dotrzymania harmonogramu. Umowny termin zakończenia prac przypada na kwiecień przyszłego roku. Wójt zaznaczył, że przy podpisywaniu umowy wykonawca deklarował wcześniejsze ukończenie zadania, które jest realizowane w trybie zaprojektuj i wybuduj, a przy tym wymaga uzgodnień z konserwatorem zabytków.

W trakcie obrad radni odnieśli się do kwestii związanych z sąsiednią infrastrukturą oraz stanem technicznym obiektów. Kazimierz Wsolak wskazał, że budynek gospodarczy stojący obok Orkanówki znajduje się na terenie prywatnej działki, co uniemożliwia gminie wystąpienie o środki na jego naprawę. Radny zwrócił uwagę, że dach tego obiektu jest w złym stanie. Zgłoszono wniosek, aby przy ewentualnym zakupie nieruchomości uwzględnić także teren za budynkiem gospodarczym.

Bakteriolog: nie ma powodu do obaw, że dżuma dotrze do Polski Rozmowa o rynku, automatyzacji i pierwszej pracy

Wójt poinformował o podjęciu rozmów w sprawie zakupu działki w sąsiedztwie muzeum, zaznaczając, że potencjalny sprzedający “nie życzy sobie nagłaśniania szczegółów”. Odnosząc się do wcześniejszych ustaleń, przypomniał, że oczekiwana wcześniej kwota za nieruchomość była relatywnie wysoka.

Podczas sesji omówiono również zakres prac przewidzianych w ramach obecnego budżetu inwestycji. Zwrócono uwagę na brak środków na pełną wymianę stolarki okiennej na ganku.

W ramach tych pieniędzy zostaną wykonane prace główne: podłogi i ściany, natomiast to, co jeszcze zostanie, to faktycznie stolarka. Natomiast na tę okoliczność nie jest potrzebne wynoszenie wszystkiego i to jest zupełnie inny typ prac, niż te kompleksowe, obejmujące podłogi i ściany. Tu sprawa oczywista, że trzeba było wynosić. I uważam, że jak te prace zostaną wykonane, to “Orkanówkę” jak najbardziej można będzie udostępnić, bo to, że nie ma nowych okien, to nie przeszkadza, żeby zwiedzać – stwierdził wójt.

Gmina planuje ubiegać się o dofinansowanie wymiany okien ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Uzyskane pozwolenie na budowę pozostaje ważne przez okres do trzech lat pod warunkiem podjęcia prac, co pozwala na kontynuację działań po uzyskaniu dodatkowych funduszy.

Orkanówka, znajdująca się w Porębie Wielkiej w gminie Niedźwiedź, to dom zbudowany przez Władysława Orkana. Jego budowa rozpoczęła się w 1903 roku dzięki honorarium za powieść „W Roztokach”. Orkan przeniósł się do nowego domu w 1905 roku, choć budynek nigdy nie został całkowicie wykończony.

W budowie pomagali przyjaciele Orkana, m.in. architekt Andrzej Galica i artysta Jan Bulas. Po śmierci pisarza w 1930 roku, nieruchomość przeszła w ręce rodziny Folejewskich, którzy zamieszkali tam podczas II wojny światowej. Ze względu na brak środków na remonty, "Orkanówka" została sprzedana gminie Niedźwiedź w 1973 roku.

W 1979 roku przekształcono ją w muzeum, będące częścią Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce. Ekspozycja zawiera pamiątki z życia pisarza oraz tradycyjny sprzęt górali zagórzańskich. Na terenie znajduje się aleja jaworów posadzonych przez Orkana oraz kapliczka od jego matki. Przed budynkiem stoi drewniana rzeźba pisarza, dodana w 1975 roku na stulecie jego urodzin.

Władysław Orkan, właściwie Franciszek Ksawery Smaciarz (Szmaciarz), zmienił nazwisko na Smreczyński w 1898 roku. Ukończył szkołę elementarną przy klasztorze Cystersów w Szczyrzycu, a następnie uczęszczał do krakowskiego Gimnazjum. Jego matka regularnie przynosiła mu jedzenie do Krakowa. Przyjął pseudonim Orkan ze względu na swój buntowniczy charakter, jednak nigdy nie przystąpił do egzaminu maturalnego.

Po powrocie w rodzinne strony, Orkan poślubił Marię Zwierzyńską i za honorarium swoich dzieł rozpoczął budowę domu w Porębie Wielkiej. Po śmierci żony, wychowywał ich córkę Zosię. Drugą żoną pisarza została Bronisława Folejewska. Podczas I wojny światowej Orkan służył w Legionach Polskich. W okresie międzywojennym zyskał popularność jako pisarz. Zmarł 14 maja 1930 roku i został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Później jego ciało przeniesiono na Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.

W Porębie Wielkiej jest wiele miejsc związanych z Orkanem, w tym wzgórze Pustka, gdzie często szukał natchnienia, oraz polana Łąki przy drodze na Turbacz, gdzie pasał owce.