Polska wśród najszybciej sekularyzujących się krajów świata
Po 2016 r. Polska sekularyzuje się najszybciej na świecie. Religia traci znaczenie zwłaszcza wśród młodzieży - wynika z opublikowanych właśnie badań. Zdaniem socjolożki religii prof. Katarzyny Zielińskiej z UJ ma to związek m.in. z upolitycznieniem Kościoła katolickiego, jego podejściem do wiernych oraz pandemią.
W badaniach prof. Joerga Stolza z Uniwersytetu w Lozannie, opublikowanych w Nature Communications, przeanalizowano, jak zmienia się podejście do religii w poszczególnych grupach wiekowych. Okazuje się, że na całym świecie młodzi ludzie są teraz mniej religijni niż starsi. Polska jednak okazała się krajem, w którym różnice międzypokoleniowe w religijności są największe (zarówno jeśli chodzi o uczestnictwo w praktykach religijnych, znaczenie religii w życiu, jak i poczucie przynależności).
- Rzeczywiście, Polska wydaje się teraz najszybciej sekularyzującym się krajem na świecie – skomentował dla PAP prof. Stolz. W jego ocenie ma to związek z faktem, że nasz kraj bardzo szybko się modernizuje, następuje znaczący rozwój gospodarczy i technologiczny. - To prowadzi do sekularyzacji i przekłada się na różnice międzypokoleniowe w podejściu do religii – dodał badacz.
Socjolożka religii dr hab. Katarzyna Zielińska, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego odnosząc się do tych badań podkreśliła jednak, że Polska wciąż pozostaje w tyle za Europą Zachodnią pod względem ogólnego poziomu sekularyzacji. - Polska nadal jest znacznie bardziej religijna niż większość innych krajów europejskich. Mamy więc spóźnioną trajektorię przemian dotyczących sekularyzacji – zwróciła uwagę.
Zobacz również:Jeszcze niedawno w Polsce mówiono o „pełzającej sekularyzacji”, ale w ostatniej dekadzie odchodzenie ludzi od religii wyraźnie przyspieszyło.
- Mniej więcej od 2016 roku można zaobserwować tąpnięcie w dotychczasowych trendach, spadek liczby ludzi, którzy deklarują, że są wierzący i uczestniczą w praktykach religijnych. Mamy też wzrost liczby osób, które deklarują się jako niewierzące – wskazała prof. Zielińska.
Widać to choćby w wynikach spisów powszechnych: między 2011 a 2021 r. odsetek osób deklarujących się jako katolicy spadł z 87 do 71 proc. Z kolei w badaniach CBOS w ostatnich latach odsetek osób deklarujących się jako niewierzące wzrósł z kilku do 14 procent.
Dlaczego jednak sekularyzacja w Polsce postępuje właśnie teraz? Prof. Zielińska wyjaśniła, że wysoka pozycja Kościoła katolickiego ma związek z historią kraju. Przez setki lat pełnił on funkcję nośnika tożsamości narodowej i reprezentanta narodu wobec reżimów, zwłaszcza w czasach zaborów i komunizmu. W PRL, choć jednoczył opozycję, był jednocześnie w miarę pobłażliwie traktowany przez władze – m.in. w zamian za pomoc w uspokajaniu nastrojów społecznych. Kościół pozostał silny także po 1989 r., gdy wielu polityków u władzy czuło się zobowiązanych, by odwdzięczyć się mu za rolę w PRL.
Jej zdaniem postrzeganie roli Kościoła katolickiego zmieniło się jednak wyraźnie w ostatniej dekadzie – zwłaszcza podczas rządów Zjednoczonej Prawicy (2015–2023). Jak dodała, Kościół mocno zaangażował się wtedy politycznie, opowiadając się po stronie partii rządzącej. Występował przeciwko społeczności LGBT+ i był postrzegany jako współodpowiedzialny za zaostrzenie prawa aborcyjnego. - Strajki kobiet miały bardzo wyraźny antyklerykalny, sekularystyczny wymiar – zwróciła uwagę prof. Zielińska.
- Kościół zawsze był zaangażowany politycznie, ale w okresie 2015–2023 to zaangażowanie przestało być akceptowane w części środowisk katolickich. Ostrzegano, że tak ścisłe powiązanie Kościoła z jedną stroną polityczną może niekorzystnie odbić się na jego pozycji - podsumowała socjolożka z UJ.
Kolejnym czynnikiem była pandemia COVID-19, która zaburzyła nawyk regularnego uczestnictwa w praktykach religijnych – dotąd typowy dla polskiej religijności. Wierni, którzy wcześniej nie wyobrażali sobie opuszczania mszy, podczas lockdownów przestali chodzić do kościoła i często już do niego nie wrócili.
Coraz więcej osób - zdaniem socjolożki - zaczęło też odczuwać potrzebę zmiany w sposobie, w jaki Kościół komunikuje się z wiernymi i ze społeczeństwem. Jak tłumaczyła, w czasach PRL, gdy inne kraje europejskie sekularyzowały się i wymuszały na kościołach zmiany, w Polsce nie było presji na reformy. - W efekcie mamy ciągle Kościół tradycyjny, gdzie ksiądz jest najważniejszą postacią, a świeccy są tylko do pomocy – powiedziała prof. Zielińska. Dodała, że młodzi zniechęcają się do tej instytucji, bo uważają, że Kościół nie reaguje na ich potrzeby i głosy.
Od Kościoła odchodzą również osoby oburzone jego reakcją na skandale związane z nadużyciami seksualnymi. - Wiele zaangażowanych religijnie osób może uważać, że Kościół nie wypełnia swojej misji – oceniła badaczka.
Według niej do sekularyzacji przyczynia się również zmiana ról płciowych i większy udział kobiet w rynku pracy. Kobiety w Polsce – które tradycyjnie były bardziej religijne niż mężczyźni – sekularyzują się teraz szybciej. A to właśnie one tradycyjnie odpowiadały za wychowywanie dzieci w wierze.
Kolejnym czynnikiem jest załamanie tradycyjnej socjalizacji religijnej: coraz mniej rodziców, zwłaszcza w dużych miastach, wysyła dzieci na religię w szkole, co osłabia przekazywanie wiedzy i praktyk religijnych.
Pytana, czy sekularyzacja w Polsce będzie dalej postępować aż dorówna do poziomu krajów Europy Zachodniej, prof. Zielińska odparła, że trudno to przewidzieć. - Wiele zależy od tego, jak Kościół katolicki będzie tu reagował na procesy zachodzące w społeczeństwie. Istotna jest też sytuacja międzynarodowa – w tym wojna za wschodnią granicą. Historia pokazuje, że w sytuacjach kryzysowych, gdy brakuje poczucia bezpieczeństwa egzystencjalnego, religia często staje się atrakcyjnym rozwiązaniem - podsumowała.
Ludwika Tomala (PAP)
Czy uważasz, że sekularyzacja w Polsce nadal będzie postępować?
Może Cię zaciekawić
Frekwencja spadła niemal o połowę. Tak głosowała gmina
Więcej osób głosowało za odwołaniem rady, niż wybierało nową W wyborach samorządowych 7 kwietnia 2024 roku w gminie Mszana Dolna do urn posz...
Czytaj więcejPożar budynku mieszkalnego
Informacja o pożarze budynku mieszkalnego w Słopnicach dotarła do Komendy Powiatowej PSP w Limanowej dzisiaj (16 listopada) kilkanaście minut...
Czytaj więcejNiedźwiedź przed domem? Zdjęcie obiegło internet
Od wczorajszego popołudnia w mediach społecznościowych krąży zdjęcie niedźwiedzia brunatnego, który miał zostać sfotografowany na teren...
Czytaj więcejPierścionki Zaręczynowe: Co Wpływa na Ich Wartość?
Główne Składniki Wartości Pierścionka Zaręczynowego Na wartość pierścionka zaręczynowego składają się przede wszystkim trzy główne ele...
Czytaj więcejSport
Czarny koń rozgrywek z Kamienicy: wyniki pucharowej rywalizacji i potencjalni rywale w kolejnej rundzie
Wyniki 1/32 finału Olimp Team Kamienica – KKF Motus Kazimierza Wielka 10:8 (4:4, 7:7) po dogrywce KS II Sośnica Carbo Gliwice – KS Sośn...
Czytaj więcejTrener Limanovii ocenił mecz z Glinikiem: „drużyna pokazała, że nie wolno nas skreślać”
Mateusz Ryś, trener Limanovii: - Mecz z Glinikiem, biorąc pod uwagę jakość i doświadczenie rywala, był najlepszy w naszym wykonaniu w caÅ...
Czytaj więcejDerbowy pojedynek na zakończenie rundy. Emocje w spotkaniu Turbacz Mszana Dolna – Sokół Słopnice
TURBACZ MSZANA DOLNA – SOKÓŁ SŁOPNICE 2:1 (0:1) 0:1 Wojtyna 34, 1:1 Dziadkowiec 70, 2:1 Piekarczyk 83. TURBACZ: Kordeczka – Majchrzak,...
Czytaj więcejMłodzi piłkarze zebrali kolejne doświadczenia. Dwa dni rywalizacji w mocnym turnieju
W sobotę młodzi piłkarze zmierzyli się z Iwanowicką AF, Hutnikiem Kraków, Aserekiem Gorlice, Diamonds Rzeszów oraz APN Sportowiec Modlniczka...
Czytaj więcejPozostałe
Szkoła, przedszkole i studnie. Misja księdza z Limanowszczyzny
W dniach od 4 do 11 listopada w Czadzie przebywali bp Leszek Leszkiewicz, ks. Jan Wnęk z Zespołu ds. Projektów Misyjnych oraz ks. Maksymilian Lelit...
Czytaj więcejKard. Ryś powołał nową delegatkę ds. ochrony małoletnich
Od 5 listopada dr Urszula Miernik pełni funkcję diecezjalnej delegatki ds. ochrony małoletnich i bezbronnych w Archidiecezji Krakowskiej. Powołał...
Czytaj więcejBiskupi apelują o pojednanie, wzywają do postu i modlitwy
Rada Stała Biskupów wydała w środę (4 listopada) stanowisko dotyczące sytuacji społecznej i politycznej w Polsce. Dokument opublikowano na tydz...
Czytaj więcejEcho Gór zagrało na zakończenie sezonu (ZDJĘCIA)
W niedzielnym spotkaniu uczestniczyli mieszkańcy regionu oraz goście spoza Beskidu Wyspowego i Gorców. Nabożeństwu towarzyszył występ Orkiestry...
Czytaj więcej






Komentarze (30)
Jesteś człowiekiem małej wyobraźni.
Współczuję ciasnego myślenia ;)
Umysł otwarty podnosi nasz byt na wyższy poziom.
Otwarty umysł otwiera nas na nowe możliwości. Pozwala dostrzec to, czego nie zauważaliśmy wcześniej ...
jest postęp
Boskie prawa natury przy tym, to pikuś ...
To "ma" do Twojego światopoglądu na istnienie Boga ;)
Papierz i jego hierarchowie przyczynili się do zaniku wiary bo sami prosili by siedzieć w domu zamiast zwołać wszystkich wiernych i gorliwie modlić się by pandemia odeszła a w odpędzeniu C19 od ludzi największą zasługę mają Putin i Łukaszenka lecz nikt ich nie nominował do nagrody Nobla,
Największy wpływ na odchodzenie od praktyk religijnych ma internet bo dotarła do wielu rozmaita prawda o dostojnikach KK taka prawda od której włos się na głowie jeży.
https://www.racjonalista.pl/forum.php/s,818401
Po tym co wypisujesz, wnioskuję że twoja wyobraźnia i percepcja myślowa jest na poziomie zerowym.
Mimo to, spróbuj może jednak wysilić swoje obumierające szare komórki i zadaj sobie pytanie:
skąd sie wzięliśmy i co tu robimy?
Piszesz wyżej że mamy dostęp do wiedzy.
Czemu z tego nie korzystasz?
Najpewniej będziemy podbijać kosmos. Być może odkryjemy planetę na której występuje życie w formie prymitywnej.
Co zrobimy?
Człekokształtnych zmodyfikujemy "na swój obraz i własne podobieństwo"
Później nadamy im prawa i obowiązki. A jeszcze później będziemy ich z tego rozliczać ...
Nie w historii Ziemi, bo nasza planeta jest młodziutka i w tej historii jest już jakby efektem tej historii.
...Odpowiedź na to pytanie będzie chyba oczywista :)
Jeżeli Bóg nas stworzył na swój obraz i podobieństwo, to jesteśmy jego dziećmi, a On jest naszym przodkiem ...
PS
Nie wierzę w księży.
Wierzę w Boga.