Pamiętali o brutalnej pacyfikacji wsi w 80. rocznicę

Skrzydlna. We wtorek w Skrzydlnej odbyły się uroczystości upamiętniające 80. rocznicę pacyfikacji wsi. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele lokalnych władz, instytucji oraz mieszkańcy, oddając hołd ofiarom hitlerowskiej zbrodni.

W 80. rocznicę pacyfikacji wsi Skrzydlna, we wtorek (20 sierpnia) odbyły się uroczystości upamiętniające tragiczne wydarzenia z okresu niemieckiej okupacji Polski podczas II wojny światowej. Na cmentarzu historycznym w Skrzydlnej, zlokalizowanym nad budynkiem Zespołu Placówek Oświatowych, złożono wiązanki kwiatów oraz zapalono znicze, oddając hołd ofiarom hitlerowskiej zbrodni.

Wśród uczestników uroczystości znaleźli się m.in. dr Krzysztof Pięciak, przedstawiciel krakowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, radni Rady Gminy Dobra – Jan Smaga i Bolesław Woźniczka, sołtys wsi Skrzydlna Józef Trzópek, a także uczniowie ZPO w Skrzydlnej pod opieką wicedyrektor Jolanty Płoskonki. Hołd oddała również Małgorzata Lis, prezes Stowarzyszenia Miłośników Historii, Tradycji i Kultury Ziemi Skrzydlańskiej. Modlitwę za zmarłych odmówił ks. Marek Krupa, proboszcz parafii św. Mikołaja Biskupa w Skrzydlnej.

Druga część obchodów miała miejsce na Podlesiu pod Śnieżnicą, gdzie znajduje się tablica upamiętniająca 23 ofiary pacyfikacji. Tam również złożono wiązanki kwiatów i zapalono znicze. Uroczystość zgromadziła mieszkańców oraz przedstawicieli instytucji, którzy wysłuchali wystąpienia dr Krzysztofa Pięciaka. Podczas ceremonii Małgorzata Lis wyczytała nazwiska ofiar, a ks. Marek Krupa ponownie poprowadził modlitwę za zmarłych.

Pijany żołnierz skakał po radiowozach i uszkodził drzwi komisariatu Odeszli w ostatnich dniach...

W dniach 20-21 sierpnia 1944 r. osiedle Podlesie pod Śnieżnicą stało się miejscem krwawej pacyfikacji przeprowadzonej przez niemieckie siły okupacyjne. Wydarzenia te miały związek z wcześniejszymi działaniami partyzanckimi prowadzonymi przez oddział partyzancki Armii Krajowej "Wilk", który 17 sierpnia zaatakował niemiecką załogę stacji kolejowej w Kasinie Wielkiej. Atak ten, skierowany przeciwko budynkowi obsadzonemu przez członków Organizacji Todt, zakończył się wycofaniem partyzantów z powodu silnego ognia prowadzonego z pociągu stojącego na stacji.

W wyniku starcia kilku Niemców zginęło, a wśród partyzantów został postrzelony dowódca oddziału, por. "Zawisza". Ciężko ranny Stanisław Cetnar "Tropiciel" został przewieziony do zagrody Jana Jarosza na osiedlu Podlesie.

20 sierpnia niemiecka kompania SS-Matingen, stacjonująca wcześniej w Tymbarku, dotarła pod Śnieżnicę, rozpoczynając operację przeciwko partyzantom. Działania te objęły m.in. ostrzał osiedla Podlesie z działka zamontowanego na platformie kolejowej oraz pacyfikację miejscowości. Niemcy dokonali rozpoznania terenu z dwóch stron, atakując zarówno od przełęczy Gruszowiec, jak i bezpośrednio na Podlesiu.

W wyniku pacyfikacji zginęło wiele osób, w tym członkowie rodzin Boryczów oraz Nawieśniaków, a także partyzant Stanisław Cetnar "Tropiciel", który był ukryty w stodole Jana Jarosza. Pomimo próby ratowania rannego, zarówno Jarosz, jak i Cetnar, ponieśli śmierć w płonących zabudowaniach. Niemcy zrabowali i spalili 12 domostw.

Następnego dnia, 21 sierpnia, patrol niemieckiej Organizacji Todt zastrzelił kolejne osoby, w tym Wojciecha Borycza, Jana Kotarbę, Wojciecha Płoskonkę oraz Annę Świerk. Ofiary tych tragicznych wydarzeń spoczywają na cmentarzu parafialnym w Kasince Małej.

Z relacji ówczesnego sekretarza gminy w Skrzydlnej, Józefa Koniecznego, wynika, że pochówek zamordowanych osób nastąpił 22 sierpnia, po uzyskaniu zgody od władz niemieckich. 2 listopada 1944 r. potajemnie ekshumowano ciała ofiar pacyfikacji i pochowano je na cmentarzu ofiar II wojny światowej w Skrzydlnej, gdzie spoczywają do dziś.