Pamięć o Stanisławie Zawiszy Czarnym wzbogacona nowymi faktami

W Łososinie Górnej odbyła się pierwsza z cyklu „Wieczornica Pamięci”, poświęcona postaci Stanisława Zawiszy Czarnego, patrioty i oficera.

W miniony czwartek (7 grudnia) w sali konferencyjnej remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w Łososinie Górnej odbyło się wyjątkowe wydarzenie kulturalne - pierwsza z cyklu „Wieczornica Pamięci”. Spotkanie to było poświęcone Stanisławowi Zawiszy Czarnemu (1813-1887), oficerowi i inżynierowi, którego działalność patriotyczna w XIX wieku wywarła istotny wpływ na lokalną historię.

Wydarzenie rozpoczęło się od krótkiej modlitwy i zapalenia zniczy na mogile Zawiszy na starym cmentarzu parafialnym, co było symbolicznym nawiązaniem do rocznicy jego śmierci.

Podczas części plenarnej, Krzysztof Biernat, historyk i nauczyciel z Limanowej, wygłosił referat na temat powstania listopadowego, jego przyczyn, przebiegu i skutków, a następnie przedstawił prezentację „Reduty Ordona”. Robert Kowalski, autor książki „Z biegiem rzeki Łososiny”, zaprezentował wyniki swoich badań na temat życia Zawiszy, ujawniając szereg nieznanych dotąd faktów, w tym daty urodzenia i śmierci bohatera oraz okoliczności jego przybycia do Łososiny Górnej.

Historia w kadrze: honorowe obywatelstwo dla wicewojewody Koniec przebudowy. Gmina testuje nowe rozwiązanie na poboczach

W drugiej części spotkania, uczestnicy mieli okazję do dyskusji i wymiany wspomnień. Stanisław Golonka opowiedział o długoletniej opiece nad mogiłą Zawiszy przez uczniów miejscowej szkoły, Anastazja Brajner, dzieląc się swoimi wspomnieniami, potwierdziła informacje o oryginalnym wyglądzie krzyża na grobie bohatera, zaśJacenty Musiał, Dyrektor Biblioteki w Starej Wsi, podkreślił potrzebę dalszej popularyzacji cmentarza i opieki nad zabytkowymi nagrobkami. Daniel Łącki, radny Gminy Limanowa, zwrócił uwagę na rosnącą świadomość społeczności lokalnej na temat swojej historii. Regionaliści Damian Król i Karol Wojtas podkreślili znaczenie przekazywania pamięci o postaciach takich jak Zawisza Czarny kolejnym pokoleniom.

Na zakończenie, Robert Kowalski wspomniał o planach konserwacji grobu Zawiszy, który został wpisany do rejestru zabytków Województwa Małopolskiego.

Spotkanie zgromadziło okolicznych mieszkańców, w tym młodzież. Wydarzenie zorganizowane zostało przez Polskie Towarzystwo Historyczne, Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 4 im. św. Jana Kantego w Limanowej oraz OSP w Łososinie Górnej

Stanisław Zawisza „Czarny” (1813-1887), urodził się w Krakowie. Był synem Macieja oficera armii Księstwa Warszawskiego. Uczył się w w szkole w Pińczowie, gdzie mieszkał ze swymi rodzicami.  

W wieku niespełna 18 lat wstąpił w szeregi formowanego w Krakowie 9. pułku piechoty, gdzie szkolił się i przygotowywał do walki. W stopniu podporucznika piechoty skierowany został następnie do 6. pułku strzelców pieszych „Braci Krakowian”, z którym przeszedł cały szlak bojowy. Po upadku powstania wyemigrował do Francji, gdzie ukończył szkołę inżynierską. Podczas Wiosny Ludów 1848 r.  powrócił do Krakowa, aby włączyć się w działalność patriotyczną, brał m.in. udział w demonstracjach i starciach z wojskami austriackimi w dn. 25 i 26 kwietnia 1848 r. 

Pracował w wielu miejscach m.in. jako cieśla przy budowie linii kolejowej do Trzebini, awansując na krótko na urzędnika kolejowego. Następnie pracował jako guwerner w dworach ziemiańskich. Tak też trafił do dworu Jana Pieniążka w Łososinie Górnej, gdzie spędził ostatnie lata swojego życia. Zmarł 7 grudnia 1887 r. Jak pisała ówczesna prasa: „Prawością charakteru zjednał sobie nieboszczyk sympatię ogólną, to też na wieść o śmierci jego zebrało się licznie obywatelstwo okoliczne i duchowieństwo, aby mu oddać ostatnią przysługę. Nadto złożono pewną sumkę na skromny krzyż pamiątkowy, który by świadczył o miejscu wiecznego spoczynku cichą pracą zasłużonego dla sprawy polskiej męża.