Otwarto Izbę Pamięci 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK w Słopnicach

Słopnice. W minioną sobotę, w remizie OSP w Słopnicach Górnych miało miejsce oficjalne otwarcie Izby Pamięci 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej.

Celem imprezy było podsumowanie kilkuletnich badań i poszukiwań prowadzonych przez członków stowarzyszenia oraz współpracujących organizacji w rejonie masywu Mogielicy w Beskidzie Wyspowym oraz otwarcie nowego obiektu o walorach turystyczno-edukacyjnych. Organizatorami przedsięwzięcia było Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych 1 Pułk Strzelców Podhalańskich AK oraz Gmina Słopnice.

Sekrety Mogielicy
Taki tytuł nosiła prezentacja multimedialna przygotowana przez Przemysława Bukowca, nauczyciela historii oraz członka stowarzyszenia. Na wyświetlanych slajdach została zawarta historia działalności słopnickiego stowarzyszenia na przestrzeni ostatnich siedmiu lat.  Oprócz pracy rekonstrukcyjnej w sposób szczególny nawiązano do rozpoczęcia w 2013r., pierwszych poszukiwań i lokalizacji obozu legendarnego oddziału partyzanckiego AK „Wilk”. Oddział w 1944r., stacjonował na pograniczu Beskidu Wyspowego i Gorców na południowych zboczach Mogielicy.  Dzięki nawiązaniu stałej współpracy między Stowarzyszeniem, Gminą Słopnice oraz Nadleśnictwem Limanowa, w ciągu ostatnich pięciu lat wokół Mogielicy oddano 25 kilometrów oznakowanych ścieżek historycznych: Ścieżka historyczno-edukacyjna im. kpt. Juliana Krzewickiego „Filipa” oraz Ścieżka Oddziału Partyzanckiego AK „Wilk”. W 2017r., zrekonstruowano na stałe i otwarto dla turystów obóz partyzancki oddziału „Wilka”. Większość przedmiotów wydobytych podczas badań na terenie obozu, znalazło się na ekspozycjach w nowo otwartej Izbie Pamięci.  Prezentację urozmaicił zbiór fotografii z prowadzonych badań nad obozowiskiem pod nadzorem archeologa, oraz szereg prac poszukiwawczo-rekonstrukcyjnych, które miały miejsce w latach 2012-2019. Przebieg prac i poszukiwań w obozie oraz rys historyczny oddziału „Wilka” przybliżył dr Dawid Golik z Oddziału IPN w Krakowie (Biuro do spraw Poszukiwań i Identyfikacji). W czasie prelekcji prezentowano współczesne fotografie historycznych miejsc z terenu Beskidu Wyspowego, pochodzące z partyzanckich zbiorów i kolekcji. 

Ostatni świadkowie historii
Spotkanie zaszczycili obecnością świadkowie historii, przedstawiciele rodzin żołnierzy AK, w tym  Andrzej Urbaniec z małżonką Marią. Pan Andrzej w czasie niemieckiej okupacji, w 1944r., trafił z Warszawy do Łącka, a następnie do oddziału „Wilka” na Mogielicy. W konspiracji przyjął pseudonim „Grzechotnik”. We wrześniu tego samego roku znalazł się w I batalionie 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK.  W czasie spotkania Pan Andrzej podzielił się swoimi wspomnieniami z okresu działalności w konspiracji i służby w leśnym wojsku. Ponadto w otwarciu Izby wzięli udział: dr mjr Janusz Kamocki „Mamut”, Pani Jadwiga Plucińska- Piksa, córka oficera podhalańskiego pułku – Andrzeja Plucińskiego „Głowackiego”, Jerzy Krzewicki z małżonką Katarzyną – syn ostatniego Komendanta Obwodu AK Limanowa – mjr. Juliana Krzewickiego „Flipa”, rodzina Jana Połomskiego „Dęba” – komendanta placówki AK „Kuźnia” – Kamienica-Słopnice oraz członkowie rodzin i osób związanych z konspiracją na Ziemi Limanowskiej. W czasie uroczystości nie zabrakło sympatyków historii regionu, oraz przedstawicieli i stowarzyszeń współpracujących na co dzień z rekonstruktorami ze Słopnic. Po zakończonych prelekcjach, delegacje: Stowarzyszenia z prezesem Sławomirem Szubrytem oraz  z Gminy Słopnice z Adamem Sołtysem – wójtem gminy, złożyły wiązanki i znicze pod pomnikiem partyzanckim obok remizy OSP.  Ksiądz proboszcz Stanisław Kumiega odmówił modlitwę za poległych i ofiary niemieckiej okupacji w czasie II wojny światowej oraz poświęcił Izbę Pamięci. Symbolicznego przecięcia wstęgi dokonali: Andrzej Urbaniec, dr mjr. Janusz Kamocki, dr Jerzy Krzewicki oraz Władysława Poręba. 

Jedyna taka Izba w Beskidzie Wyspowym
Wnętrze izby zostało wyposażone w niemal większość przedmiotów pochodzących z okresu okupacji na obszarze Beskidu Wyspowego. Odtworzona została góralska izba z domu Dawców na os. Małgorzyca na Dzielcu w Słopnicach Górnych. Było to miejsce położone nieopodal zrzutowiska AK „Sójka 401”. Nie zabrakło wyposażenia w skrzynie i stare łózko z siennikiem. W Izbie znalazły się zasobnik ze zrzutów wraz z wyposażeniem, obok niego smrek na którym znajdują się zrzutowe spadochrony. Ściany izby zostały ozdobione fototapetami w formie oryginalnych zdjęć z okresu działalności żołnierzy 1 PSP AK na Ziemi Limanowskiej oraz w Gorcach. Szczególne wrażenie robi największa z fototapet, na której znalazła się fotografia z koncentracji żołnierzy AK z terenu całej limanowszczyzny. Wnikliwi obserwatorzy będą mogli odszukać krewnych wśród blisko 250 żołnierzy z placówek AK: Dobra, Tymbark, Jodłownik, Mszana Dolna, Niedźwiedź, Kamienica-Słopnice, Łukowica, Laskowa-Młynne, Limanowa oraz Ujanowice. Wnętrze izby zostało wyposażone w kilka gablot, które zawierają oryginalne materiały konspiracyjne, obiekty znalezione w czasie poszukiwań i prac przy obozie „Wilka” na Mogielicy oraz części niemieckiego bombowca Heinkel He-111, który rozbił się na stokach królowej Beskidu Wyspowego pod koniec stycznia 1944r. Prawdziwym rarytasem jest maszyna do pisania – ta sama na której pisał rozkazy ostatni komendant Obwodu AK Limanowa. Całość wieńczy panorama z Polany Stumorgowej w kierunku Gorców oraz diorama obozu partyzanckiego na Mogielicy.  Mamy nadzieję, że Izba będzie zalążkiem lokalnej placówki edukacyjno-badawczej służąc, młodzieży szkolnej i akademickiej w poznawaniu historii naszego regionu. Izba Pamięci będzie udostępniana dla turystów i pasjonatów historii w sezonie turystycznym.

Szczegółowe zasady udostępniania i zwiedzania pojawią się w najbliższym czasie.

(Autor: Przemysław Bukowiec – członek Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznych 1 PSP AK, fot. UG Słopnice)