Obchody 80. rocznicy bitwy o Monte Cassino

Limanowa. Jutro (18 maja) w Limanowej odbędą się uroczystości upamiętniające 80. rocznicę bitwy o Monte Cassino.

Program obchodów:

• 11:00 – Msza święta w intencji polskich żołnierzy poległych w walkach o Monte Cassino w Bazylice Matki Boskiej Bolesnej w Limanowej.
• 11:50 – Złożenie kwiatów i zniczy przy tablicy ks. pułkownika Józefa Jońca w podcieniach bazyliki.
• 12:15 – Złożenie zniczy na grobach żołnierzy 2 Korpusu Polskiego pochowanych na cmentarzu parafialnym w Limanowej: Jana Biedy, Franciszka Miłkowskiego, Jana Struga, Jana Tokarczyka i Wincentego Gawrona.

Dodatkowo, w ramach obchodów, dzisiaj (17 maja) o godzinie 17:00 odbędzie się oprowadzanie po wystawie historycznej „Mieszkańcy Ziemi Limanowskiej pod Monte Cassino – w 80. rocznicę zwycięstwa” w galerii Miejskiej Biblioteki Publicznej w Limanowej. O wystawie opowie historyk i regionalista Karol Wojtas.

Obchody organizowane są pod patronatem Burmistrz Miasta Limanowa Jolanty Juszkiewicz, Wójta Gminy Limanowa Jana Skrzekuta oraz proboszcza Parafii pw. Matki Boskiej Bolesnej w Limanowej ks. dr. Wiesława Piotrowskiego.

Pamięć o pomordowanych Sąsiedzka potańcówka pod gołym niebem w Limanowej 23 sierpnia!

Pod Monte Cassino rozegrała się jedna z najcięższych bitew całej II wojny światowej. W dniach od 11 do 19 maja 1944 roku polscy żołnierze w ramach akcji o kryptonimie „Honker” po krwawych walkach zdobyli masyw górski Monte Cassino i odblokowali strategiczną drogę wiodącą na Rzym. 

Walki o masyw Monte Cassino trwały już od stycznia 1944 roku. Alianci próbowali przełamać bezskutecznie tak zwaną „Linię Gustawa” (był to pas umocnień w poprzek półwyspu apenińskiego stworzony po to by uniemożliwić wojskom alianckim wejście w głąb Italii). Po nieudanych wielotygodniowych trzech akcjach zdobycia masywu Monte Cassino przez wojska alianckie, przeprowadzona w maju przez Polaków operacja szturmowa była już czwartą z kolei próbą zdobycia strategicznego miejsca. Polscy żołnierze dokonali tego, czego wcześniej nie udało się dokonać przez tygodnie żołnierzom brytyjskim, nowozelandzkim, kanadyjskim i amerykańskim. Podczas tej czwartej akcji szturmowej główną siłę uderzeniową stanowili żołnierze z 2 Korpusu Polskiego pod dowództwem generała Władysława Andersa. 

2 Korpus Polski liczył 48 tysięcy żołnierzy i składał się z 3 Dywizji Strzelców Karpackich, dowodzonej przez generała brygady Bronisława Ducha, 5 Kresowej Dywizji Piechoty, dowodzonej przez generała brygady Nikodema Sulika i 2 Brygady Pancernej, dowodzonej przez generała brygady Bronisława Rakowskiego. Masywu Monte Cassino i Piedimonte jak i samego klasztoru broniła elitarna niemiecka 1 Dywizja Spadochronowa oraz oddziały strzelców górskich. Po kilkudniowych walkach rankiem 18 maja 1944 roku patrol 12 Pułku Ułanów Podolskich pod dowództwem podporucznika Kazimierza Gurbiela, wkroczył do ruin klasztoru benedyktynów, zajmując zupełnie już opuszczone obiekty. Oddział ten wziął do niewoli kilkunastu rannych żołnierzy niemieckich i zatknął na murach najpierw proporzec 12 Pułku Ułanów, a następnie polską biało – czerwoną flagę. Dopiero w kilka godzin później, na wyraźne polecenie generała Andersa, obok polskiej biało-czerwonej flagi została wywieszona także flaga brytyjska. W samo południe na ruinach klasztoru polski żołnierz, pochodzący z Bobowej plutonowy Emil Czech, odegrał „Hejnał Mariacki”, ogłaszając światu zwycięstwo polskich żołnierzy. Cała operacja zakończyła się kilka dni później. W walkach tych zginęło 924 polskich żołnierzy, a 2930 zostało rannych, 345 żołnierzy uznano za zaginionych.

Wśród walczących jak i wśród poległych w walkach pod Monte Cassino znajdowali się żołnierze wywodzący z Limanowej i Ziemi Limanowskiej. Pod Monte Cassino polegli: starszy strzelec Józef Kulpa (1913 – 1944) pochodzący ze Słopnic, starszy strzelec Wojciech Kowalski (1923 – 1944) pochodzący z Porąbki, strzelec Jan Kurek(1906 – 1944) pochodzący z Wilczyc, sierżant Andrzej Puto(1915 – 1944) pochodzący z Kasiny Wielkiej, sierżant Michał Misztur (1903 – 1944) pochodzący z Mszany Dolnej. Spoczywają oni wszyscy na polskim cmentarzu wojennym pod Monte Cassino.

Pod Monte Cassino walczyli również: porucznik Jan Bieda urodzony w 1911 roku w Starej Wsi, kapral Franciszek Miłkowski urodzony w 1917 roku w Skrzydlnej, Adam Szumański z Limanowej, Mieczysław Szumilas ze Starej Wsi, Jan Tokarczyk z Młynnego, Julian Lisowski ze Słopnic oraz Zygmunt Pattocyze Słopnic, Stanisław Majda ze Skrzydlnej, Wiktor Jan Rączka ze Skrzydlnej, Władysław Burdek z Wilkowiska i Andrzej Żaba z Kasiny Wielkiej.

Wśród żołnierzy walczących pod Monte Cassino pochodzących z Limanowej i Ziemi Limanowskiej, którzy przeżyli II wojnę światową, najbardziej znanym jest ksiądz pułkownik Józef Joniec kapelan 3 Dywizji Strzelców Karpackich.

Przypomnijmy, że żyjącym do dziś limanowskim weteranem walk o Monte Cassino jest Józef Kowalczyk, pochodzący z Lubomierza w gminie Mszana Dolna.