Nowe przepisy antysmogowe w Małopolsce

Dziś (1 maja) weszły w życie przepisy, które ograniczą eksploatację nieekologicznych kotłów na węgiel i drewno w województwie małopolskim.

Główne założenia uchwały:

• Wymiana starych kotłów: Przepisy nie nakładają zakazu spalania drewna i węgla, ale zobowiązują do wymiany starych urządzeń grzewczych na nowe, spełniające wymogi ekoprojektu. To oznacza, że po 1 maja 2024 roku, kotły na paliwa stałe poniżej 3 klasy lub bezklasowe, nie mogą być już eksploatowane.
• Opcje dla mieszkańców: Mieszkańcy mogą wybierać spośród różnych nowoczesnych rozwiązań takich jak pompy ciepła, kotły gazowe, urządzenia na pellet, kotły zgazowujące drewno, systemy ogrzewania elektrycznego czy instalacje ciepłownicze.
• Okres przejściowy: Uchwała przewidywała 7,5-letni okres na wymianę kotłów pozaklasowych oraz 10-letni na wymianę kotłów 3 i 4 klasy, co miało umożliwić mieszkańcom przygotowanie się do nowych regulacji.

Wprowadzenie ograniczeń eksploatacji pozaklasowych kotłów oraz miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń niespełniających wymagań ekoprojektu jest rozwiązaniem przemyślanym, stanowiącym najważniejszy element małopolskiej polityki antysmogowej. Rozwiązanie to stanowi kluczowe działanie naprawcze, zapewniające realizację celu jakim jest osiągnięcie dopuszczalnych norm zanieczyszczeń w powietrzu - informuje samorząd województwa małopolskiego.

Samorząd podkreśla, że uchwała antysmogowa dla Małopolski nie wprowadza zakazu spalania drewna i węgla, lecz określa parametry dotyczące tych paliw. Głównym założeniem uchwały jest wymiana urządzeń grzewczych na niskoemisyjne i bardziej efektywne. Uchwała antysmogowa dla Małopolski nie nakazuje wymiany urządzeń na konkretne źródło ogrzewania. 

Możliwa jest instalacja różnych urządzeń m.in. pomp ciepła, kotłów gazowych, urządzeń zasilanych pelletem, kotłów zgazowujących na drewno, ogrzewania elektrycznego, instalacji przyłączonej do sieci ciepłowniczej, a nawet nowoczesnych kotłów na węgiel (ecodesign). Wybór zastępczego źródła ogrzewania jest kwestią indywidualną i uzależnioną od dostępnych dla danego gospodarstwa rozwiązań - wylicza Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. 

Przepisy zostały uchwalone w styczniu 2017 roku i zapewniały ponad siedmioletni okres przejściowy na wymianę kotłów pozaklasowych oraz dziesięcioletni na wymianę kotłów 3 i 4 klasy. 

Okres przejściowy wynikał z uwzględnienia konieczności uzyskania niezbędnych zgód, przeprowadzenia prac związanych z wymianą źródła ciepła i modernizacją instalacji czy pozyskania dofinansowania na realizację inwestycji przez mieszkańców. Uchwała antysmogowa dotyczy każdego, kto ma w swoim domu czy mieszkaniu ogrzewanie na węgiel lub drewno. Niezależnie, czy służy do ogrzewania domu czy podgrzewania wody, czy też do celów rekreacyjnych (kominki).

Małopolska uchwała antysmogowa daje możliwość eksploatacji:

- od 1 lipca 2017 roku nowych kotłów spełniających co najmniej wymagania Ekoprojektu i wyposażonych w automatyczny podajnik paliwa oraz miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwa stałe spełniających co najmniej wymagania Ekoprojektu,
- kotłów na paliwa stałe niespełniających żadnym norm (poniżej klasy 3) nie dłużej niż do końca kwietnia 2024 roku,
- kotłów na paliwa stałe klasy 3 i 4 nie dłużej niż do końca 2026 roku,
- kotłów klasy 5 do końca ich technicznej żywotności,
- kominków, trzonów kuchennych niespełniających wymagań Ekoprojektu lub nieosiągających sprawności cieplnej na poziomie co najmniej 80% do końca kwietnia 2024 roku, z tym, że istnieje możliwość dostosowania ich do tychże wymagań.

Według danych z Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) prowadzonej przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego na terenie województwa małopolskiego pozostaje ok. 126 tys. kotłów poniżej 3 klasy lub bezklasowych. Szacuje się, że jest pomiędzy 40-50 tys. instalacji stanowi samodzielne czyli jedyne źródło ciepła. Oznacza to, że w części nieruchomości dostępne są inne, także ekologiczne źródła ciepła. Zatem po 1 maja 2024 r. to one powinny stanowić główne źródło ciepła. Pozaklasowe urządzenia nie będą mogły być eksploatowane.

Od momentu wejścia w życie uchwały antysmogowej dla Małopolski, czyli w latach 2017-2023 wymieniono około 95 tys. pozaklasowych kotłów. Województwo zakłada, że wartość ta jest dużo większa, ponieważ w minionych latach urządzenia grzewcze wymieniane bez dotacji finansowych nie były ewidencjonowane. Działania podjęte w Małopolsce w latach 2017 - 2023 umożliwiły ograniczenie emisji pyłu PM10 o 3 733 ton.