Nowe książki na Nowy Rok

Nowa powieść Olgi Tokarczuk, przymiarka Jacka Dehnela do poetyki true crime, nowości Kiran Desai, Jenny Erpenbeck, Johna Williamsa, Annie Ernaux czy Jona Fossego znalazły się wśród zapowiedzi polskich wydawców na rok 2026.

Olga Tokarczuk pracuje nad powieścią o jednym z największych przesiedleń w dziejach Europy. - Po II wojnie światowej na Dolnym Śląsku, gdzie mieszkam, na skutek porozumień rządów międzynarodowych Niemcy zostali wygnani z tych terenów do Niemiec, natomiast na teren Dolnego Śląska, Pomorza, Warmii i Mazur przybyły wielomilionowe grupy ludzi z zupełnie innej kultury, innego języka. To byli między innymi też moi przodkowie – mówiła pisarka podczas wrześniowego spotkania w Krakowie. Wyczekiwana powieść noblistki ukaże się jesienią nakładem Wydawnictwa Literackiego.

28 stycznia w Agorze ukażą się „Proste rzeczy” zmarłego w 2025 roku Marcina Wichy. To zbiór felietonów publikowanych na łamach „Gazety Wyborczej” w latach 2015–2018. „Portret pokolenia, które dorastało między radiem na korbkę a chmurą danych” - zapowiada wydawca. 14 stycznia w wydawnictwie Czarne będzie miał premierę „Monolok” Pawła Sołtysa, opowieść o starym fryzjerze z warszawskiego Grochowa, który wspomina własne życie, ale też historie tych, którzy siadali w jego fotelu.

Także w styczniu, ale w Znaku, ukaże się „Opowieść o starym dziecku” Jenny Erpenbeck, niepublikowany dotąd w Polsce debiut laureatki Międzynarodowej Nagrody Bookera, autorki znanej polskim czytelnikom m.in. z powieści „Kairos”. Pewnego dnia w środku miasta pojawia się dziwna dziewczynka. Ma szerokie jak u pływaczki ramiona, w ręku trzyma pusty kubeł, a jej twarz przypomina księżyc w pełni. Nie wie, kim jest ani skąd pochodzi. Wydaje się jednak, że wie więcej, niż ujawnia – ale każdy, kto próbuje odkryć jej sekret, czuje się, jakby patrzył w mętne lustro… 

Pod koniec stycznia w Marginesach wyjdą „Drzewa” Percivala Everetta znanego w Polsce jako autor „Jamesa” opartego luźno na „Przygodach Hucka Finna” Marka Twaina. „Kiedy w prowincjonalnym miasteczku Money na południu Stanów Zjednoczonych dochodzi do serii brutalnych morderstw, na miejsce przybywa dwóch detektywów ze stanowego Biura Śledczego Missisipi. Spotykają się z oporem ze strony miejscowego szeryfa, jego zastępcy, koronera i białych mieszkańców Money. To ich nie dziwi. O wiele bardziej zaskakujące jest to, że przy każdej ofierze śledczy odnajdują ciało tego samego mężczyzny – łudząco przypominającego młodego czarnoskórego chłopca zlinczowanego w tym samym miasteczku 65 lat wcześniej” - zapowiada wydawca. „Drzewa” przetłumaczył Tomasz Macios.

Także na styczeń Art Rage zapowiada „Księgę łabędzi” Alexis Wright w tłumaczeniu Agi Zano, powieść jednej z najważniejszych współczesnych pisarek Australii, rozgrywającą się w niedalekiej przyszłości. W lutym natomiast wyjdzie „Solenoid” Mircei Cărtărescu w przekładzie Joanny Kornaś-Warwas - opus magnum rumuńskiego pisarza wielokrotnie wymienianego wśród kandydatów do Nobla. W dziwnym domu w kształcie parowca niedoszły pisarz spędza życie na tworzeniu w swojej głowie alternatywnych rzeczywistości, zapisywaniu snów i koszmarów w szalonym dzienniku, wędrując umysłem po halucynacyjnym, pulsującym, ektoplazmatycznym Bukareszcie czasów komunizmu. Ogromny dom został zbudowany na solenoidzie – generatorze pola magnetycznego, który przyciąga wszystkie literackie tematy i obsesje pisarza.

4 lutego Filtry wydadzą „Antropologów” Ayşegüla Savaşa (tłum. Agnieszka Walulik), jedną z najgłośniejszych powieści 2024 roku. Swoją ulubioną lekturą nazwali ją między innymi Barack Obama i Marina Abramović, Afroamerykanin i emigrantka, którzy w wielokulturowym świecie osiągnęli wszystko, a teraz być może przyglądają się jego agonii. W lutym ukażą się też „Historie łajdackie" Jacka Dehnela (Znak). Dehnel prowadzi czytelnika przez miejsca, które skrywają więcej, niż widać na pierwszy rzut oka: Paryż, Kraków, Kadyks, Stralsund, Warszawę – miasta pełne sekretów i cichych tragedii. Domy, w których pod pozorami normalności pulsuje napięcie. „Historie łajdackie” to „literacka odpowiedź na rosnącą popularność true crime, ale w wersji głębokiej, erudycyjnej i psychologicznej" - zapowiada wydawca.

Także w lutym w Filtrach wyjdzie „Butcher’s Crossing” Johna Williamsa (tłum. Maciej Stroiński). Przed znanymi już w Polsce „Stonerem” i „Augustem” Williams napisał pierwszy w dziejach antywestern, który po latach zekranizowano z wielką rolą Nicolasa Cage’a. Jest rok 1873. William Andrews, syn pastora, rzuca studia na Harvardzie i jedzie na zachód. Pragnie wreszcie coś przeżyć: wrócić do natury, o której jak dotąd głównie słyszał na wykładach profesora Emersona. Trafia do miasteczka Butcher’s Crossing w Kansas na ówczesnym pograniczu Dzikiego Zachodu. W osadzie myśliwych, którzy kochają zabijać i używać życia, słyszy opowieść o jednym z ostatnich stad bizonów w Ameryce, skrytym gdzieś w kotlinie pośród Gór Skalistych. Zaciąga się na wyprawę.

„Powroty” najnowsza książka noblistki Annie Ernaux, ukaże się w Polsce nakładem wydawnictwa Czarne w lutym 2026 roku, a opowiada o sentymentalnych i często bolesnych powrotach do wspomnień z dzieciństwa, młodości i rodzinnych stron, analizując złożoną relację między przeszłością a teraźniejszością, klasą społeczną i pamięcią osobistą, charakterystyczną dla jej autobiograficznego stylu. Także w lutym Art Rage wyda „Vaim”, pierwszą powieść Jona Fossego od czasu Literackiej Nagrody Nobla, o trójkącie miłosnym, małych łodziach i dużych statkach, biernych mężczyznach i niezwykle zdeterminowanej kobiecie.

Natomiast na marzec Art Rage przygotowuje kolejną po dobrze przyjętym w Polsce „Mleczarzu” powieść Irlandki, Anny Burns „Bohater, być może” w przekładzie Agi Zano. Austriacka pisarka Monika Helfer zdobyła sobie polskich czytelników książkami o swej rodzinie - „Hałastrą” i „Tatusiem”. „Lwie serce” (tłum. Arkadiusz Żychliński), które ukaże się 22 kwietnia w Filtrach, jest ostatnią częścią tej autofikcyjnej trylogii. Tym razem austriacka pisarka tworzy przejmującą elegię dla brata, którego życie i śmierć naznaczyły całą rodzinę.

W grudniu „New York Times” ogłosił dziesięć książek 2025 roku. Wśród nich znalazła się nominowana do Nagrody Bookera „Samotność Sonii i Sunny’ego” Kiran Desai. Monumentalna (prawie 700 stron!) powieść indyjskiej pisarki opowiada historię dwojga młodych ludzi, których los uparcie rozdziela – najpierw przez rodzinne oczekiwania, później przez życiowe wybory i własne lęki. Powieść w doskonałym przekładzie Jerzego Kozłowskiego. Premiera pod koniec maja w WL. Nieco wcześniej, w kwietniu, gratka dla fanów Georgiego Gospodinowa. Typowany do Nagrody Nobla bułgarski pisarz powraca w krótkich opowieściach zatytułowanych „I wszystko stało się księżycem” (WL).

Wydawnictwo Poznańskie w połowie roku planuje publikację kolejnej powieści nagrodzonego Bookerem Douglasa Stuarta, autora „Shuggiego Baina” i „Młodego Mungo”. Tym razem, w powieści „John, syn Johna” (tłum. Maciej Studencki) pisarz opowie o odwadze do zmieniania zastanego porządku świata i dynamice relacji między ojcem a synem. W zapowiedziach WP nie brakuje też tytułów nagradzanych, takich jak „On The Calculation of Volume” Solveja Balle (tłum. Sylwia Izabela Schab oraz Zuzanna Zywert) – książki nominowanej do międzynarodowej Nagrody Bookera, National Book Award i nagrodzonej Nordic Council Literature Prize 2022. Pierwszy tom tej sagi ukaże się jesienią. Latem natomiast WP wyda „Rok 1929” Andrew Rossa Sorkina – uznany za najlepszą książkę 2025 roku przez „Time”, „Bloomberg” i „The Economist” – opowieść o największym krachu giełdowym w historii.

Ciekawie zapowiadają się też zapowiadane na 2026 rok premiery non fiction. W styczniu ukaże się biografia zgłębiająca tajemnice życiorysów najsłynniejszych baśniopisarzy na świecie – „Bracia Grimm. Biografia” Ann Schmiesing (tłum. Anna Halbersztat, Wydawnictwo Poznańskie), na marzec Agora zapowiada reportaż „Atomowi. Testy nuklearne na ludziach” Łukasza Dynowskiego - opowieść o weteranach atomowych, którzy w latach 1945-1962 uczestniczyli w testach broni nuklearnej. Przez dekady milczeli – tajemnica państwowa. A gdy mogli mówić, nikt im nie wierzył i nikt ich nigdy nie przeprosił.

W lutym wyjdzie „Stygmat. Helena Wolińska i Włodzimierz Brus” Katarzyny Kwiatkowskiej-Moskalewicz (Agora). Z jednej strony prokuratorka, która stała się ikoną stalinowskich zbrodni i inspiracją dla jednej z bohaterów oskarowej Idy, z drugiej strony genialny ekonomista, wyklinany przez Gomułkę w marcu 1968 roku – razem z Kołakowskim i Baumanem. Katarzyna Kwiatkowska poświęciła rekonstruowaniu ich zmitologizowanych i zdemonizowanych losów prawie 10 lat.

Na luty Wydawnitwo Literackie zapowiada nową książkę Angeliki Kuźniak „Maria Skłodowska-Curie. Rebeliantka”, a w maju opublikuje opowieść Wojciecha Tochmana o ludziach i zwierzętach – ofiarach wojny w Ukrainie pt. „Delfiny i Belzebub”, w p planach jest też książka o innej wojnie. „Izrael: Co poszło nie tak?” profesora Omera Bartova, który dorastał w Tel Awiwie i służył w Siłach Obronnych Izraela podczas wojny Jom Kipur. Teraz spogląda na swoją ojczyznę krytycznym okiem.

W czerwcu, kiedy przypadać będzie 100. rocznica urodzin Mariana Turskiego ukaże się w Agorze jego biografia pióra Andrzeja Brzezieckiego. O swych losach wojennych Marian Turski opowiadał wiele. Ale dopiero na potrzeby tej książki odsłonił więcej ze swego długiego życia. Początkowo sceptyczny wobec tej książki, gdy już dał się namówić, rozsmakował się w rozmowach z Andrzejem Brzezieckim. Najbardziej cieszyły go wspomnienia spotkań z ludźmi, nie tylko wielkimi i znanymi z całego świata – a tych było bardzo dużo. Brzeziecki przeprowadził wiele wywiadów z osobami, które znały Mariana Turskiego, w tym z jego jedyną córką Joanną.

Także w Agorze w maju ukaże się książka „Zbig” Edwarda Luce. Zbigniew Brzeziński doradzał prezydentom USA od Johna F. Kennedy’ego po Baracka Obamę. Nie wpisywał się w waszyngtońskie frakcje i bywał skłonny przechodzić od Demokratów do Republikanów, stał się więc poniekąd „sierotą historii”. Jego wkład w długofalową strategię USA wobec ZSRR oraz kształtowanie porządku po zimnej wojnie bywa dziś znacząco niedoceniany. (PAP)