Nie będzie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) przy zakupie pierwszego mieszkania - informacja w sprawie ustawy

Nowela ustawy m.in. ws. likwidacji użytkowania wieczystego znosi podatek od czynności cywilnoprawnych przy zakupie pierwszego mieszkania na rynku wtórnym - podkreślił minister rozwoju i technologii Waldemar Buda. Dodał, że wprowadza ona natomiast 6 proc. stawkę PCC od zakupu szóstego i kolejnego mieszkania.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) w przekazanym PAP komentarzu wskazało, że rozwiązania dotyczące zmian w podatku PCC, możliwość kupna gruntów przez przedsiębiorców mających je dotychczas w użytkowaniu wieczystym oraz wsparcie Społecznych Agencji Najmu (SAN), znalazły się w podpisanej przez prezydenta noweli ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw.

"Najważniejsza zmiana polega na zniesieniu PCC w przypadku zakupu pierwszego mieszkania na rynku wtórnym. To oszczędność nawet kilkunastu tysięcy złotych, które będzie można przeznaczyć na przykład na remont łazienki czy meble do kuchni" - wskazał szef MRiT Waldemar Buda. Zwrócił uwagę, że jednocześnie wprowadzono 6 proc. stawkę PCC od zakupu szóstego i kolejnego mieszkania. "Chcemy w ten sposób ograniczyć hurtowy wykup mieszkań, który winduje ceny nieruchomości z całym kraju – wyjaśnił minister.

MRiT zaznaczyło, że nowela wprowadza nowy, rynkowy model odpłatności za grunt sprzedawany użytkownikowi wieczystemu – przedsiębiorcy. Będzie to dotyczyło: przedsiębiorców (duże firmy, jednoosobowa działalność gospodarcza), osób fizycznych np. właścicieli garaży, spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych (infrastruktura osiedlowa, pawilony handlowe), mieszkańców osiedli – np. parkingi, drogi wewnętrzne, place zabaw.

Peleton w powiecie limanowskim. Gdzie i kiedy kibicować kolarzom? Motocykliści i strażacy zapraszają na rajd śladami papieża

Wskazano, że użytkownik wieczysty gruntu zabudowanego, który zrealizował cel użytkowania wieczystego powstałego przed 1 stycznia 1998 r., będzie mógł wystąpić z żądaniem sprzedaży. "W takim wypadku organ będzie zobowiązany do zawarcia umowy" - podkreśliło ministerstwo.

"Cena wykupu w przypadku gruntów Skarbu Państwa przy jednorazowej wpłacie to tylko 20-krotność dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste" - wyliczyło MRiT, dodając, że ustawa przewiduje też możliwość płatności w ratach przez maksimum 10 lat – wtedy cena to 25-krotność dotychczasowej opłaty rocznej. Zaznaczono, że w przypadku gruntów JST o cenie wykupu będą decydować władze gminy.

W ustawie znalazły się także przepisy mające na celu wsparcie działania Społecznych Agencji Najmu (SAN). "Dzięki znowelizowanym przepisom zyskają one możliwość uzyskania wsparcia z Funduszu Dopłat na remonty pustostanów, które następnie zostaną wynajęte wskazanym przez gminę lokatorom o niskich albo umiarkowanych dochodach" - tłumaczy resort.

Większość przepisów podpisanej ustawy wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Informacja w sprawie ustawy z dnia 26 MAJA 2023 r. o zmianie ustawy o zmianie ustawy o samorzÄ…dzie gminnym, ustawy o spoÅ‚ecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomoÅ›ciami, ustawy o podatku od czynnoÅ›ci cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw

Podstawowym celem ustawy jest wprowadzenie w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomoÅ›ciami (u.g.n.) rozwiÄ…zaÅ„ umożliwiajÄ…cych nabycie prawa wÅ‚asnoÅ›ci użytkownikom wieczystym gruntów, które nie ulegÅ‚y dotÄ…d uwÅ‚aszczeniu z mocy prawa lub na podstawie decyzji administracyjnej. Proponowane rozwiÄ…zania sÄ… kolejnym etapem reformy majÄ…cej na celu uwÅ‚aszczenie użytkowników wieczystych gruntów. 

Podstawowym instrumentem prawnym wprowadzanym uchwalonÄ… ustawÄ… jest epizodyczne roszczenie czasowe o nabycie nieruchomoÅ›ci gruntowej przyznane jej użytkownikowi wieczystemu, który zrealizowaÅ‚ cel umowy ustanawiajÄ…cej prawo użytkowania wieczystego, a ponadto uzyskaÅ‚ to prawo w okresie gdy byÅ‚o ono surogatem prawa wÅ‚asnoÅ›ci i zasadniczo jedynÄ… formÄ… trwaÅ‚ego korzystania z nieruchomoÅ›ci pochodzÄ…cych z publicznego zasobu. 

Przedmiotowe roszczenie zostaÅ‚o uregulowane w nowym dziale VIA zatytuÅ‚owanym: Przepisy epizodyczne dotyczÄ…ce roszczenia o sprzedaż nieruchomoÅ›ci gruntowej na rzecz jej użytkownika wieczystego. Zawarto w nim przepisy epizodyczne dotyczÄ…ce ograniczonego w czasie roszczenia o nabycie przez użytkowników wieczystych prawa wÅ‚asnoÅ›ci gruntu oraz dedykowane dla tego trybu odrÄ™bne zasady zbywania m.in. w zakresie przedmiotu sprzedaży, ustalania ceny oraz bonifikat.

Zgodnie z przyjętymi przepisami wskazane roszczenie czyli żądanie sprzedaży nieruchomości może być zgłoszone w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Żądanie sprzedaży, nie bÄ™dzie przysÅ‚ugiwaÅ‚o: 

1) jeżeli nieruchomość zostaÅ‚a oddana w użytkowanie wieczyste po dniu 31 grudnia 1997 r.; 

2) jeżeli użytkownik wieczysty nie wykonaÅ‚ zobowiÄ…zania okreÅ›lonego w umowie o oddanie nieruchomoÅ›ci gruntowej w użytkowanie wieczyste; 

3) w odniesieniu do gruntów poÅ‚ożonych na terenie portów i przystani morskich w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2022 r. poz. 1624 oraz z 2023 r. poz. 261); 

4) jeżeli grunt jest wykorzystywany na prowadzenie rodzinnego ogrodu dziaÅ‚kowego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach dziaÅ‚kowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073); 

5) w odniesieniu do nieruchomoÅ›ci gruntowej niezabudowanej. 

Ponadto umowa sprzedaży nie będzie mogła być zawarta, jeżeli toczy się postępowanie o rozwiązanie umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste.

Roszczenie nie bÄ™dzie co do zasady obejmowaÅ‚o nieruchomoÅ›ci Skarbu PaÅ„stwa, w stosunku do których uprawnienia wÅ‚aÅ›cicielskie wykonujÄ… inne, niż wskazane w ustawie o gospodarce nieruchomoÅ›ciami podmioty. Z uwagi na szczególnÄ… rolÄ™ i funkcje, jakie peÅ‚niÄ… zasoby gruntów paÅ„stwowych powierzone Krajowemu OÅ›rodkowi Wsparcia Rolnictwa, Agencji Mienia Wojskowego, PaÅ„stwowemu Gospodarstwu LeÅ›nemu Lasy PaÅ„stwowe.

W odniesieniu do nieruchomości gruntowych stanowiących własność Skarbu Państwa cenę nieruchomości ustala się:

1) w przypadku zapłaty ceny jednorazowo – jako dwudziestokrotność kwoty stanowiącej iloczyn dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz wartości nieruchomości gruntowej określonej na dzień zawarcia umowy sprzedaży;

2) w przypadku rozÅ‚ożenia ceny na raty – jako dwudziestopiÄ™ciokrotność kwoty stanowiÄ…cej iloczyn dotychczasowej stawki procentowej opÅ‚aty rocznej z tytuÅ‚u użytkowania wieczystego oraz wartoÅ›ci nieruchomoÅ›ci gruntowej okreÅ›lonej na dzieÅ„ zawarcia umowy sprzedaży. 

W odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego cenę nieruchomości ustala się w wysokości nie niższej niż dwudziestokrotność kwoty stanowiącej iloczyn dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz wartości nieruchomości gruntowej określonej na dzień zawarcia umowy sprzedaży, jednak nie wyższej niż wartość nieruchomości gruntowej określona na dzień zawarcia umowy sprzedaży.

Jeżeli w dniu wystÄ…pienia z żądaniem zawarcia umowy nie obowiÄ…zywaÅ‚a opÅ‚ata roczna z tytuÅ‚u użytkowania wieczystego nieruchomoÅ›ci gruntowej albo toczy siÄ™ postÄ™powanie w sprawie aktualizacji stawki procentowej opÅ‚aty rocznej, wÅ‚aÅ›ciwy organ ustala cenÄ™, o której mowa powyżej, przyjmujÄ…c stawkÄ™ procentowÄ… okreÅ›lonÄ… w art. 72 ust. 3 u.g.n. stosownie do celu wynikajÄ…cego ze sposobu korzystania z nieruchomoÅ›ci gruntowej.

Ustawa wprowadza zmiany m.in. do ustawy z dnia 26 października 1995 r. o spoÅ‚ecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 790) polegajÄ…ce na poszerzeniu katalogu podmiotów uprawnionych do prowadzenia dziaÅ‚alnoÅ›ci w formie spoÅ‚ecznej agencji najmu (SAN). W miejsce obecnie wskazanych form: fundacji lub stowarzyszeÅ„ – proponuje siÄ™ wskazanie peÅ‚nego katalogu podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o dziaÅ‚alnoÅ›ci pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571).

Ustawa poszerza zakres dziaÅ‚alnoÅ›ci SAN o możliwość dzierżawy budynków niemieszkalnych celem ich przeksztaÅ‚cania na lokale mieszkalne lub budynki mieszkalne jednorodzinne. W ten sposób SAN zyskajÄ… wiÄ™cej możliwoÅ›ci pozyskiwania zasobu oferowanego nastÄ™pnie na zasadach najmu wskazanym przez gminÄ™ osobom o umiarkowanych dochodach.

Ustawa wprowadza również zmianÄ™ w zakresie art. 30 ust. 1 pkt 2 i 2a ustawy o spoÅ‚ecznych formach rozwoju mieszkalnictwa polegajÄ…cÄ… na podwyższeniu progów dochodowych obowiÄ…zujÄ…cych przy ubieganiu siÄ™ o najem mieszkania w spoÅ‚ecznej inicjatywie mieszkaniowej, w przypadku mieszkaÅ„ zrealizowanych z udziaÅ‚em Å›rodków preferencyjnego kredytu udzielanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach rzÄ…dowego programu spoÅ‚ecznego budownictwa czynszowego (z dopÅ‚atÄ… do preferencyjnego kredytu ze Å›rodków Funduszu DopÅ‚at), jak również w ramach poprzedniego instrumentu wsparcia ze Å›rodków zlikwidowanego w 2009 r. Krajowego Funduszu Mieszkaniowego.

Podwyższenie progów dochodowych, dokonano poprzez podniesienie współczynników korygujących zawartych w przepisie art. 30 ust. 1 pkt 2 z 1,3 do 1,5 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 2a z 1,2 na 1,4 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto w gospodarce narodowej w województwie, na terenie którego położony jest lokal mieszkalny.

Ustawa wprowadza także zmiany do ustawy z dnia 9 wrzeÅ›nia 2000 r. o podatku od czynnoÅ›ci cywilnoprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 170). NajistotniejszÄ… zmianÄ… jest dodanie art. 7a zgodnie , z którym: w przypadku gdy kupujÄ…cy nabywa co najmniej sześć lokali mieszkalnych stanowiÄ…cych odrÄ™bne nieruchomoÅ›ci w jednym lub kilku budynkach wybudowanych na jednej nieruchomoÅ›ci gruntowej, opodatkowanych podatkiem od towarów i usÅ‚ug, lub udziaÅ‚y w tych lokalach albo nabyÅ‚ już co najmniej pięć takich lokali lub udziaÅ‚y w nich, stawka podatku od zawartej z tym samym kupujÄ…cym umowy sprzedaży szóstego i każdego nastÄ™pnego takiego lokalu w tym budynku lub budynkach lub udziaÅ‚u w takim lokalu, wynosi 6%.

Jeżeli nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość następuje na współwłasność przez kilku kupujących, powołany przepis stosuje się także wtedy, gdy chociażby jeden z kupujących jest zobowiązany do uiszczenia podatku w takiej stawce.

Ponadto w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych uzupełnia się katalog czynności prawnych zwolnionych z podatku – o sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna, której w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 8 pkt 9 lit. b, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia oraz z wyjątkiem art. 4 pkt 1–3 i art. 8 pkt 1–6, pkt 7 lit. a tiret pierwsze i drugie, pkt 8 i 9 lit. a oraz pkt 10–19, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.