Maj – czas litanii loretańskiej. O genezie i znaczeniu nabożeństwa

W maju w wielu miejscowościach powiatu limanowskiego odprawiane są nabożeństwa majowe. Ich głównym elementem pozostaje litania loretańska – modlitwa o wielowiekowej tradycji.

W maju w polskich parafiach, a także w wielu miejscowościach w powiecie limanowskim trwają nabożeństwa majowe. Centralnym elementem tych spotkań modlitewnych jest litania loretańska – jedna z najstarszych form modlitwy błagalnej w Kościele katolickim.

Samo słowo „litania” pochodzi z języka greckiego i oznacza „pokorną prośbę”. Pierwsze formy modlitw litanijnych były znane już w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. Charakteryzowały się chóralną odpowiedzią wiernych na wezwania kapłana. Przykładem takiej modlitwy jest Psalm 136, w którym każda strofa kończy się refrenem „bo Jego łaska na wieki”.

Pierwsze litanie do Matki Bożej pojawiły się w XII wieku. W 1601 roku papież Klemens VIII zatwierdził do użytku publicznego litanię śpiewaną w sanktuarium w Loreto. Od tego momentu, na mocy decyzji Stolicy Apostolskiej z 1631 roku, tylko ta litania mogła być odmawiana publicznie. W kolejnych wiekach dodawano do niej nowe wezwania, m.in. w odpowiedzi na ogłoszenie dogmatów lub ważne wydarzenia w historii Kościoła. Przykładowo, w 1815 roku pojawiło się wezwanie „Wspomożenie wiernych”, a w 2020 roku papież Franciszek wprowadził wezwania „Matko miłosierdzia”, „Matko nadziei” i „Pociecho migrantów”.

Pięć nowych Nafciaków Nie żyje Kamil Rapacz. Miał zaledwie 26 lat

W Polsce litania loretańska była znana już w pierwszej połowie XVII wieku. W modlitewnikach zachowały się jej rękopiśmienne wersje sprzed oficjalnego zatwierdzenia. Wierni modlili się nią indywidualnie oraz w ramach specjalnych bractw, które powstawały w różnych częściach kraju. Jednym z najwcześniejszych przykładów jest modlitewnik benedyktynek ze Staniątek z 1628 roku, gdzie litania stanowiła część nabożeństwa o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny.

Jedno z wezwań litanii – „Królowo Korony Polskiej” – początkowo używane lokalnie, zostało oficjalnie zatwierdzone przez papieża Piusa X w 1908 roku do użytku w Polsce.

Litania loretańska, oprócz funkcji modlitewnej, pełni również rolę formacyjną. 

To nie tylko wyliczenie tytułów Matki Bożej, których zadaniem jest przyciągnąć Jej uwagę i wstawiennictwo. To również — a może przede wszystkim — duchowa szkoła cnót. Każde wezwanie, oprócz tego, że zawiera w sobie prośbę o modlitwę, ukazuje konkretną postawę Maryi, którą wierzący mogą i powinni naśladować. Gdy wypowiadamy słowa Matko Najczystsza, Matko Nieskalana, Zwrciedło Sprawiedliwości, Stolico Mądrości — widzimy nie tylko Jej piękno, ale także wzór człowieczeństwa odnowionego przez łaskę. W ten sposób litania staje się formą codziennego rachunku sumienia: Czy jestem cierpliwy jak Maryja? Czy szukam pokoju? Czy moja wiara jest żywa i pokorna? - podkreśla ks. Krzysztof Fejkiel z Diecezji Tarnowskiej.