Limanowski folklor na gdańskiej uczelni. Obrona na szóstkę

Alicja Król, absolwentka Akademii Muzycznej w Gdańsku, obroniła na ocenę celującą pracę licencjacką poświęconą folklorowi muzycznemu Ziemi Limanowskiej. Prymistka zespołu „Starowiejski HYR” przeanalizowała ponad sto lokalnych melodii.

30 czerwca w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku odbyła się obrona pracy licencjackiej autorstwa Alicji Król, absolwentki specjalności Teoria muzyki. Praca zatytułowana „Folklor muzyczny Ziemi Limanowskiej w kontekście tradycji lachowskich” porusza tematykę rzadko spotykaną w badaniach naukowych na terenie Pomorza.

Głównym celem autorki, która od dziecka jest związana z Limanowszczyzną i pełni funkcję prymistki w Zespole Regionalnym „Starowiejski HYR”, było zebranie i analiza folkloru muzycznego Lachów Limanowskich. Impulsem do podjęcia badań stały się dostrzeżone przez nią sprzeczności w wykonawstwie oraz doborze melodii z tego regionu. Wykorzystując wiedzę zdobytą na studiach, autorka podjęła próbę zgłębienia słabo opisanego dotychczas tematu i przybliżenia go gdańskiemu środowisku muzycznemu.

Baza badawcza objęła 110 melodii, które wyselekcjonowano na podstawie istniejących zapisów nutowych Ludwika Mordarskiego i Oskara Kolberga, a także własnych transkrypcji autorki, stworzonych na bazie płyt winylowych, płyt CD oraz nagrań pochodzących z lat 50. ubiegłego wieku. W analizie uwzględniono takie elementy jak metrum, tempo, skala, melos, ambitus, rytmika, harmonika oraz forma.

"Chciałeś rower, to pedałuj"... Przed nami intensywne opady, które nie grożą jednak powodzią

Przeprowadzone badania pozwoliły określić cechy charakterystyczne dla muzyki Ziemi Limanowskiej. Wśród nich znajduje się dominacja metrum dwudzielnego, przewaga systemu tonalnego dur-moll z dominacją melodii durowych, które stanowią 70,91% badanego materiału, a także przewaga ambitusu nony. Zauważono również, że utwory często rozpoczynają się od V stopnia skali, a kończą na stopniu I.

W tekście szczegółowo opisano instrumenty pasterskie oraz zasady funkcjonowania kapeli lachowskiej. Autorka wskazała przy tym na zjawiska heterofonii i wariabilności, co zilustrowała własnymi zapisami trzech odmiennych wykonań tej samej melodii.

W pracy uwzględniono uwarunkowania historyczne, geograficzne i gospodarcze, które miały wpływ na kształtowanie się kultury regionu. Wskazano także na oddziaływanie sąsiednich grup etnograficznych – Krakowiaków Zachodnich oraz Górali – którego ślady widoczne są w muzyce Lachów Limanowskich.

Praca powstała pod kierunkiem prof. dr hab. Elżbiety Frołowicz. Recenzenci podkreślili jej wartość w kontekście braku licznych publikacji dotyczących regionu Lachów Limanowskich. Egzamin dyplomowy zakończył się uzyskaniem oceny celującej (6.0), która na niektórych polskich uczelniach artystycznych stanowi najwyższy możliwy stopień, w odróżnieniu od większości pozostałych kierunków studiów, gdzie skala kończy się na ocenie bardzo dobrej (5.0).