Kartka z kalendarza i co dziś w kraju i na świecie (poniedziałek, 28 lipca)

Dziś jest poniedziałek, dwieście dziewiąty dzień roku. Wschód słońca o godz. 04.48, zachód o godz. 20.35. Imieniny obchodzą: Ada, Marcela, Samson, Tymon i Wiktor.

567 lat temu (1458 r.) w Gdańsku został zawarty rozejm między Polską a sprzymierzoną z krzyżakami Danią.

377 lat temu (1648 r.) w trzydniowej bitwie pod Konstantynowem wojska Jeremiego Wiśniowieckiego pokonały kilkakrotnie silniejsze oddziały kozackie pod dowództwem Maksyma Krzywonosa.

369 lat temu (1656 r.) początek bitwy pod Warszawą, w której wojska szwedzko-brandenburskie odniosły zwycięstwo nad armią króla Jana II Kazimierza.

Miliony z oszczędności przetargowych na drogi, także w regionie Podróżniczy maraton: dwa spotkania podczas Nocy Bibliotek

283 lata temu (1742 r.) w Berlinie Austria i Prusy podpisały traktat kończący I wojnę śląską. Niemal całe terytorium Śląska poza Opawą, Cieszynem, Karniowem i Kłodzkiem stało się częścią Prus.

181 lat temu (1844 r.) w Karpaczu odbyło się uroczyste poświęcenie zrekonstruowanej świątyni Wang; zbudowana na przełomie XII i XIII w. w Norwegii świątynia została zakupiona przez króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV i po rozebraniu na części przewieziona najpierw do Szczecina, a następnie do Berlina, skąd ostatecznie w 1842 r. trafiła na Dolny Śląsk.

130 lat temu (1895 r.) w Rzeszowie utworzono Stronnictwo Ludowe (od 1903 r. Polskie Stronnictwo Ludowe), którego prezesem został Karol Lewakowski.

111 lat temu (1914 r.) Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii - początek I wojny światowej.

103 lata temu (1922 r.) Sejm Ustawodawczy uchwalił ordynację do Sejmu i Senatu.

97 lat temu (1928 r.) w Amsterdamie rozpoczęły się IX Letnie Igrzyska Olimpijskie. Polscy sportowcy zdobyli na nich pięć medali: jeden złoty (Halina Konopacka w rzucie dyskiem), jeden srebrny (drużyna jeździecka w konkursie skoków) i trzy brązowe.

83 lata temu (1942 r.) w warszawskim getcie utworzono pierwszą Żydowską Organizację Bojową (ŻOB), którą 15 października 1942 r. rozszerzono o kolejne ugrupowania; założycielami ŻOB byli m.in. Icchak Cukierman, Cywia Lubetkin, Marek Edelman, Josef Kapłan i Mordechaj Tanenbaum; komendantem ŻOB został Mordechaj Anielewicz.

50 lat temu zapadł wyrok w procesie Zdzisława Marchwickiego, "wampira z Zagłębia". Oskarżony o dokonanie 14 zabójstw został skazany na karę śmierci.

41 lat temu (1984 r.) w Los Angeles rozpoczęły się XXIII Letnie Igrzyska Olimpijskie zbojkotowane przez większość państw socjalistycznych, wśród nich PRL.

32 lata temu (1993 r.) pomiędzy Polską i Stolicą Apostolską zawarty został konkordat; Sejm RP ratyfikował go 8 stycznia 1998 r.

27 lat temu (1998 r.) w Warszawie zmarł urodzony 29 października 1924 w Lwowie Zbigniew Herbert, pisarz o wielkim dorobku, wyjątkowym autorytecie artystycznym i moralnym; autor m.in. cyklu "Pana Cogito", "Raportu z oblężonego miasta", "Martwej natury z wędzidłem", "Barbarzyńcy w ogrodzie".

25 lat temu (2000 r.) w Katyniu uroczyście otwarto cmentarz polskich i rosyjskich ofiar NKWD.

21 lat temu (2004 r.) do Polski sprowadzono ze Stanów Zjednoczonych urny z prochami dowódcy Powstania Warszawskiego gen. bryg. Antoniego Chruściela "Montera" i jego żony Walerii; urny zostały złożone na cmentarzu wojskowym na Powązkach.

7 lat temu (2018 r.) w Bliżowie zmarła Olga Sipowicz "Kora", wokalistka rockowa i autorka tekstów piosenek, w latach 1976-2008 liderka zespołu Maanam. Urodzona 8 czerwca 1951 w Krakowie.

KRAJ

Dzisiaj o godz. 8, w związku z sytuacją pogodową, ponownie zbierze się Rządowy Zespól Zarządzania Kryzysowego. Jak zapowiedział wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz zespół spotka się w siedzibie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Leśniakiewicz powiedział w niedzielę wieczorem, że noc z niedzieli na poniedziałek będzie trudna dla wielu mieszkańców, głównie terenów południowej Polski - woj. małopolskiego, woj. opolskiego, woj. śląskiego, a także części województw: świętokrzyskiego i łódzkiego.

IMGW wydał ostrzeżenia II stopnia przed burzami oraz przed silnym deszczem z burzami I, II i II stopnia. Alerty obowiązują od niedzieli do poniedziałku. Najwyższy - III stopień ostrzeżenia - obejmuje południową część kraju. Rzeczniczka Instytutu Agnieszka Prasek poinformowała, że prognozowana suma opadów wyniesie do 150 mm.

Dziś we Wrocławiu odbędzie się pogrzeb poetki Urszuli Kozioł. Laureatka wielu nagród literackich, m.in. Nagrody im. Kościelskich, Ministra Kultury, Miasta Wrocławia, nagrody im. Stanisława Piętaka, Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius, spocznie na Cmentarzu św. Wawrzyńca przy ul. Bujwida.

Urszula Kozioł oprócz poezji ma w swoim dorobku dramaty, sztuki dla dzieci, felietony i słuchowiska. Wydała m.in. „Gumowe klocki” (Związek Literatów Polskich, Wrocław 1957), „W rytmie korzeni” (Ossolineum, 1963), „W rytmie słońca”, (1974), „Żalnik”, (1989), „Supliki”, (2005), „Przelotem” (2007), „Horrendum”(2010), „Klangor" (2014), „Ucieczki” (2016). Jej ostatnia książka poetycka „Raptularz” ukazała się w 2023 r. W latach 1972–2022 była redaktorem działu literackiego „Odry”.

Poetka zmarła 20 lipca, w wieku 94 lat.

ŚWIAT

Prezydent USA Donald Trump, który przebywa z prywatną wizytą w Szkocji, spotka się dziś z brytyjskim premierem Keirem Starmerem. Jednym z tematów rozmów obu przywódców ma być sytuacja w Strefie Gazy. Wojsko izraelskie ogłosiło w niedzielę dziesięciogodzinne „przerwy humanitarne” w działaniach zbrojnych na niektórych obszarach w Strefie Gazy. Równocześnie wznowione zostały zrzuty z pomocą humanitarną nad palestyńską półenklawą i ustanowiono „korytarze humanitarne” dla konwojów ONZ. W Strefie Gazy panuje głód w związku z działaniami sił izraelskich.

Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Henna Virkkunen spotka się w Brukseli z delegacją Kongresu USA, której przewodniczy szef komisji sądownictwa w Izbie Reprezentantów Jim Jordan; tematem rozmowy mają być zastrzeżenia Kongresu wobec unijnego Aktu o usługach cyfrowych DSA na kanwie opublikowanego w piątek przez komisję sądownictwa raportu pod tytułem „Zagrożenie cenzurą zagraniczną: w jaki sposób Akt o usługach cyfrowych UE wymusza globalną cenzurę i narusza amerykańską wolność słowa”. Znalazł się tam przykład „cenzury” z Polski.