Gmina wspomina żydowską społeczność i więźniów Auschwitz-Birkenau

27 stycznia 1945 roku wyzwolono obóz Auschwitz-Birkenau przez Armię Czerwoną. Tę datę wspomina się dziś jako Międzynarodowy Dzień Pamięci Holokaustu. Współcześnie szacuje się, że w wyniku zagłady około 6 mln europejskich Żydów straciło życie.

Podczas II wojny światowej w Zamieściu rozstrzelano okolicznych mieszkańców, przetransportowanych m.in. z getta w Mszanie Dolnej. Obecnie upamiętnienie tej zbrodni znajduje się na cmentarzu przy ulicy Miodowej w Krakowie. Na tablicy upamiętniającej ofiary można przeczytać: Tu spoczywają prochy 193 Żydów zamordowanych przez okupantów hitlerowskich w Tymbarku koło Limanowej. Cześć ich pamięci.

Zbrodnia miała miejsce 5 listopada 1942 roku. Po wojnie dokonano ekshumacji ich zwłok i pochowano w zbiorowej mogile na cmentarzu żydowskim w Krakowie. Wśród ofiar tej zbrodni pojawiają się takie nazwiska: Jozef Gross - zastrzelony przez Gestapo w Zamieściu dnia 5 listopada 1942 roku, orzeczenie sądu z 10 lipca 1946 r., miejsce zbrodni Tymbark; Herman Rozenbluth - rozstrzelany przez Niemców w Tymbarku dnia 5 listopada 1942 roku, orzeczenie sądu z 5 czerwca 1946 roku, miejsce zbrodni Tymbark; Salomon Rozenbluth - rozstrzelany przez Niemców Tymbarku dnia 5 listopada 1942 roku, orzeczenie sądu z 5 czerwca 1946 roku, miejsce zbrodni Tymbark.

Wśród mieszkańców gminy Tymbark żydowskiego pochodzenia przed II wojną światową należy wspomnieć o rodzinie Berhang. Duża jej część nie zdołała uniknąć represji hitlerowskiego okupanta. Część została rozstrzelana podczas masowych egzekucji, a część rodziny wywieziono do obozów koncentracyjnych. Jednym z więźniów był Stanisław Berhang, który trafił do obozu w Auschwitz, gdzie zginął 15 marca 1942 roku.

Przy okazji Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu należy pamiętać o dacie 27 stycznia również jako o dniu wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau przez Armię Czerwoną. 

Pracownicy muzeum byłego obozu koncentracyjnego stworzyli bazę informacji o więźniach, na podstawie częściowo zachowanych materiałów, wytworzonych przez obozową administrację SS. Według tych danych do Oświęcimia z Tymbarku przetransportowano następujące osoby: Stanisław Berhang, Elisabeth Brosch (Elżbieta Bosz), Duchnik Władysław, Duda Aniela, Duda Jan, Kołowski Antoni, Kołowski Zbigniew, Miśkowiec Stefan, Paolone Tadeusz, Poręba Zofia, Rybka Katarzyna, Smoter Władysław, Steczowicz Józef, Ludwik Myszkowski.

(Źródło/fot.: UG Tymbark)