Gmina niechlubnym liderem

- Placówki przedszkolne są przepełnione w większości gmin województwa małopolskiego (w skrajnych przypadkach nawet o 50-80% więcej). Nieliczne są gminy, w których dostępne miejsca wykorzystane są w mniej niż 90%. W 2010 roku największe przepełnienie placówek odnotowano w gminach: Moszczenica, Lipnica Murowana, Gnojnik i Zator.” – piszą autorzy raportu „Upowszechnienie edukacji przedszkolnej w Małopolsce. Stan i kierunki wsparcia” przeprowadzonego w drugiej połowie ubiegłego roku na zlecenie Małopolskiego Obserwatorium Polityki Rozwoju.

Obecnie ukazała się publikacja raportu z tego badania. Określono w nim m.in. niedobór miejsc w placówkach wychowania przedszkolnego, zapotrzebowanie na miejsca w przedszkolach obecnie oraz w najbliższych latach. Autorzy badania wyjaśnili główne przyczyny zmiany wartości wskaźnika upowszechnienia edukacji przedszkolnej w gminach Małopolski na przestrzeni czterech lat (2006-2010), wskazali również, jakie działania podjąć, aby poprawić dostępność miejsc w placówkach przedszkolnych. Raport podsumowuje ponadto wpływ Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki na rozwój edukacji przedszkolnej w Małopolsce. W publikacji znajdują się także mapy powiatów Małopolski z naniesionymi na nie placówkami przedszkolnymi funkcjonującymi na ich terenie (na zdjęciu).

W latach 2006-2010 w Małopolsce znacząco zwiększył się odsetek dzieci korzystających z edukacji przedszkolnej. Na początku tego okresu w różnych formach wychowania przedszkolnego uczestniczyło zaledwie 43% dzieci w wieku 3-5 lat, natomiast w grudniu 2010 r. odsetek ten stanowił już 64%. Na tle innych krajów Unii Europejskiej jest to jednak w dalszym ciągu bardzo niska wartość.

Ponadto wzrost wskaźnika upowszechniania edukacji przedszkolnej w Małopolsce nie miał charakteru równomiernego. Można zaobserwować znaczącą dysproporcję między gminami miejskimi i wiejskimi, która w ciągu badanego okresu została utrzymana. O ile w miastach około 85% dzieci uczestniczyło w 2010 r. w edukacji przedszkolnej, o tyle na obszarach wiejskich odsetek ten stanowił niecałą połowę.

- W Małopolsce można zaobserwować dwie „białe plamy” oznaczające skupiska gmin o niskim stopniu upowszechnienia wychowania przedszkolnego. O ile mniejsza, północna, została w okresie 2006-2010 niemal całkowicie zapełniona, o tyle w większej – obejmującej południową część województwa: Orawę, Podhale, Nowosądecczyznę – w 2010 roku w dalszym ciągu istniało wiele gmin, w których poza oddziałami przedszkolnymi przy szkołach podstawowych nie funkcjonowała żadna forma wychowania przedszkolnego - informują władze województwa.

Największą „białą plamą” jest gmina Limanowa, w której niedobór miejsc w 2010 roku wynosił 829, 2011 - 887,  w 2012 – 898, a w 2013 prognozuje się, że  osiągnie wartość 930 (W gminie wiejskiej Limanowa nie funkcjonuje żadna (poza oddziałami przyszkolnymi) forma wychowania przedszkolnego. Jednak na terenie gminy miejskiej realizowany jest projekt w ramach PO KL, którego beneficjentami są dzieci z obszaru gminy wiejskiej).
- W gminie Limanowa zamieszkuje 935 dzieci w wieku 3-5 lat, z czego tylko 106 uczęszcza do oddziałów przedszkolnych zlokalizowanych na terenie tej gminy – opisują Gminę Limanowa autorzy. -  Co prawda na terenie gminy miejskiej Limanowa funkcjonuje w ramach Poddziałania projekt dedykowany mieszkańcom gminy wiejskiej, jednakże obejmuje on jedynie 40 dzieci.

Na drugim miejscu pod względem niedoboru miejsc znalazła się gmina Chełmiec, gdzie w 2013 braknie 765  miejsc, na trzecim gmina Grybów (578), na 6 Łącko (522), na 8 Nowy Sącz (514), na 14 miejscu znalazła się gmina Mszana Dolna (401 miejsc), a na 24 gmina Łukowica (309).

Zaleceniem autorów rozwiązaniem problemu jest stworzenie przedszkoli przez gminy lub inne podmioty prowadzące placówki wychowania przedszkolnego.

(Fot. sxc.hu)