Geotermalny pat. Grozi zwrot działek

Grupa radnych powiatu złożyła wniosek w sprawie zagospodarowania nieruchomości pozostających w dyspozycji spółki GWT. W miejscu, gdzie już wiele lat temu miał powstać kompleks basenów geotermalnych, proponują budowę infrastruktury sportowo-rekreacyjnej oraz pilne wystąpienie do wojewody małopolskiego o przedłużenie terminu wykonania celu publicznego, który upływa na początku listopada tego roku. Jeśli cel nie zostanie spełniony, nieruchomości Skarbu Państwa będą musiały zostać zwrócone.

Kwestia zagospodarowania nieruchomości należących do spółki GWT stała się przedmiotem dyskusji podczas ostatniej sesji Rady Powiatu Limanowskiego. Radny Adam Górszczyk przekazał na ręce przewodniczącego wniosek do zarządu powiatu. 

Mianowicie chcemy, aby zarząd powiatu podjął konkretne działania, które pozwolą wreszcie zagospodarować te nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem i stworzyć tam, mówiąc najogólniej, ogólnodostępną infrastrukturę sportowo-rekreacyjną. Tak, aby w końcu spełnić warunek wykonania celu publicznego – mówił na sesji radny Adam Górszczyk.

Radni proponują, aby zarząd zajął się przygotowaniem planu działania wraz z wyceną kosztów inwestycji oraz analizą możliwych źródeł finansowania, w tym wariantu samodzielnego finansowania przez powiat. Postulują także rozpoczęcie rozmów ze wszystkimi wspólnikami spółki. Podkreślają jednocześnie, że głównym powodem podjęcia tematu w tym momencie jest zbliżający się termin rozliczenia z wojewodą.

We wniosku podnosimy również, iż ze względu na to, że zbliża się termin wykonania celu publicznego, który upływa z początkiem listopada tego roku, aby powiat niezwłocznie wystąpił do wojewody małopolskiego z prośbą o przedłużenie tego terminu – mówił Adam Górszczyk.

I proszę mi tutaj wierzyć, ale naprawdę naszym celem nie jest komplikowanie sytuacji wokół GWT, czy działanie na przekór zarządowi lub innym osobom, które mają odmienne zdanie w tym temacie. Natomiast my nie chcemy dopuścić do tego, aby te wieloletnie zaangażowanie organizacyjne, ale głównie już i finansowe nie przyniosło żadnych realnych, trwałych skutków społecznych, ponieważ nie leży to w naszym interesie, w interesie powiatu. Dlatego naszą intencją jest tylko i wyłącznie to, aby w końcu uporządkować sprawy wokół GWT i aby ten temat w końcu zakończyć i przejść do kolejnego, bo kolejnym tematem powinno być rozstrzygnięcie kwestii, co dalej z losami GWT, co z jego statusem. A następnie co z zagospodarowaniem pozostałego terenu wokół odwiertów - dodał radny.

Do złożonego dokumentu odniósł się przewodniczący Rady Powiatu Limanowskiego Józef Pietrzak. Potwierdził on, że w planach jest organizacja specjalnego spotkania, podczas którego wypracowane zostanie wspólne stanowisko całej rady.

Sławomir i Mikołaj Rey przy rodzinnym stole podczas Małopolskiego Festiwalu Smaku w Porębie Wielkiej Szukają aktorów i statystów do pracy na planie filmu w Limanowej

Zobowiązałem się, że po tej sesji zorganizujemy spotkanie rady w celu opracowanie wspólnego wniosku, co co po prostu dalej z tym robić i słowa dotrzymuję, tylko po prostu w tym momencie z biurem rady myślimy jak to w formie prawnej zrobić, czy to jako udział wszystkich komisji, czy jedna komisja wiodąca, a reszta reszta członków rady by była jako zaproszone gościa na daną komisję, żeby po prostu wypracować wspólny wniosek do zarządu i później zarząd oceni ten wniosek i przejdzie na radę do do przegłosowania ewentualnie, jak jak to ta sprawa miała być dalej dalej toczona – zaznaczył Józef Pietrzak.

Głos w dyskusji zabrał również wiceprzewodniczący Grzegorz Wójcik, który przypomniał o uwarunkowaniach prawnych związanych z darowizną nieruchomości i przytoczył stanowisko wojewody z 2020 roku. Dotyczyło ono możliwości budowy obiektów komercyjnych obok basenów geotermalnych.

“W mojej ocenie nie stoi to w sprzeczności z celem darowizny, pod warunkiem, że planowane obiekty komercyjne będą pełniły funkcję towarzyszącą realizowanemu celowi darowizny w zakresie umożliwiającym prawidłowe korzystanie z publicznych obiektów sportowych, jakie są planowane na danej nieruchomości” – cytował Grzegorz Wójcik. – Sens jest taki, że po prostu to ma być proporcjonalnie do głównego założenia, czyli obiektu sportowego, który powinien być celem nadrzędnym i centralnym punktem inwestycji zagospodarowania tego terenu – podsumował wiceprzewodniczący.

Co ciekawe, propozycja budowy “ogólnodostępnej infrastruktury sportowo-rekreacyjnej” na terenach samorządowej spółki pada ze strony tego środowiska samorządowego, które podczas sprawowania władzy w powiecie przez lata zapowiadało budowę kompleksu geotermalnego, który miał stanowić przełomowe “koło napędowe” dla rozwoju turystyki i gospodarki na Limanowszczyźnie. Ówczesny starosta Jan Puchała, który obecnie jest radnym i patronem komitetu “Działajmy Wspólnie”, wielokrotnie zwodził opinię publiczną informacjami na temat geotermii.

Przypomnijmy, że o “tajemniczym inwestorze” gotowym zainwestować w Porębie Wielkiej ówczesny starosta Jan Puchała mówił od 2013 roku. Przez kilka lat rządów w powiecie komitetu “Działajmy Wspólnie” zapowiadano rychłe wyłonienie partnera do realizacji inwestycji. Na potrzeby kolejnych kampanii mówiono, że na realizację inwestycji pieniądze zamierzają przeznaczyć prywatni biznesmeni lub instytucje: a to Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A., a to spółka Polskie Inwestycje Rozwojowe.

Tak o sprawie budowy nowoczesnego kompleksu w Porębie Wielkiej mówił ponad 12 lat temu ówczesny starosta Jan Puchała. 

Po 10 stycznia (2014 roku - przyp. red.) zostanie przedstawiony inwestor strategiczny. Zapewniam, że jest to inwestor miejscowy. Na razie jesteśmy na etapie rozmów, obowiązuje nas tajemnica handlowa. Ten inwestor nie życzył sobie ujawnienia przed oficjalnym podpisaniem umowy. Tego nie prowadzi samorząd powiatu limanowskiego, tylko spółka Gorczańskie Wody Termalne i nie jest to informacją publiczną, żebym mógł ją udostępnić - słyszeliśmy.

Wtedy szacowano, że inwestycja ma pochłonąć 72 mln złotych, a w planach był trzykondygnacyjny hotel na 60 pokoi oraz kompleks krytych i otwartych basenów rekreacyjnych z częścią wellness & spa. Skończyło się na wizualizacjach i spotkaniach z firmami konsultingowymi, a żadnego inwestora nigdy nie przedstawiono.

Mimo niepowodzeń w pozyskaniu partnera, Gorczańskie Wody Termalne powołały zakład górniczy i eksploatują złoże z odwiertem na podstawie przyznanej koncesji. Spółka generuje koszty, ale nie sprzedaje wystarczającej ilości solanki, by móc je zbilansować. Z tego powodu we wrześniu 2024 roku Rada Powiatu Limanowskiego przyjęła uchwałę w sprawie zwiększenia kapitału, przeznaczając z budżetu samorządu 193 500 zł na objęcie dodatkowych 387 udziałów w celu pokrycia istniejących zobowiązań i zapewnienia płynności finansowej. Wówczas zaległości w płatnościach wynosiły ponad 80 tys. zł.

W obecnej kadencji samorządowcy określają spółkę mianem „niechcianego dziecka”. Przed wyborami w 2014 roku, gdy powiat rozstrzygnął przetarg na budowę centrum balneologii, Jan Puchała mówił, że „realizacja inwestycji nabiera tempa”, a wicestarostą był wtedy Mieczysław Uryga. Sześć lat później, gdy po problemach obiekt powstał, ale nikt nie chciał go dzierżawić, obaj samorządowcy spierali się o kwestię autorstwa tego pomysłu.

Sprawa geotermii w Porębie Wielkiej trwa od kilkudziesięciu lat. Pierwsze plany wykorzystania podziemnej solanki pojawiły się w latach 70. ubiegłego wieku. Jak wspominał w 2016 roku zmarły Andrzej Gruszczyk (dyrektor Gorczańskiego Parku Narodowego w latach 1990–2000 i pierwszy prezes GWT od listopada 2007 do lutego 2009 roku), w Porębie Wielkiej miała powstać filia Polsko-Amerykańskiego Szpitala Dziecięcego w Prokocimiu. Po reformie administracyjnej wieś znalazła się jednak w województwie nowosądeckim i nowe władze nie kontynuowały tematu. Kolejne starania w latach 90. miały natomiast napotkać na opór ze strony „lobby z Podhala”.

W 2007 roku powołano samorządową spółkę Gorczańskie Wody Termalne. Od tamtego czasu przeprowadzono badania geologiczne, uzyskano koncesję na wydobycie solanki i wymieniono grunty z Gorczańskim Parkiem Narodowym. Od momentu rejestracji spółką kierowali prezesi: Andrzej Gruszczyk, Antoni Róg, Krzysztof Smaga, Marek Mąkowski, Andrzej Mazur, a od września 2021 roku funkcję tę pełni Marek Gąstała.

Woda termalna w Porębie Wielkiej kosztowała podatników z powiatu limanowskiego co najmniej kilkanaście milionów złotych. Ponad 12,5 mln zł wyniosła budowa balneologii (powstała bez dofinansowania zewnętrznego). Samorząd wydał też blisko 1 mln zł na projekt drogi uzdrowiskowej, który odłożono ze względu na wysokie koszty przedsięwzięcia. Kolejny milion przeznaczono na budowę rurociągu od zakładu górniczego do balneologii, a niemal pół miliona złotych kosztowało dozbrojenie głowicy odwiertu. Wartość samych udziałów wynosi blisko 3,1 mln zł.