Dziś w kraju i na świecie (piątek, 1 sierpnia)

Dziś jest piątek, dwieście trzynasty dzień roku. Wschód słońca o godz. 4.54, zachód o godz. 20.29. Imieniny obchodzą: Aleksander, Justyna, Konrad, Nadzieja i Piotr.

Kartka z kalendarza:

198 lat temu (1827 r.) na Helu została uruchomiona pierwsza latarnia morska.

106 lat temu (1919 r.) Sejm RP uchwalił ustawy: o godłach i barwach Rzeczypospolitej oraz orderze Virtuti Militari.

82 lata temu (1943 r.) na rozpoczęcie przez Niemców ostatecznej akcji likwidacyjnej gett w Będzinie i Sosnowcu żydowscy bojownicy odpowiedzieli zbrojnym oporem; wydarzenie to jest znane jako powstanie będzińsko-sosnowieckie.

Odeszli w ostatnich dniach… Nie żyje Dawid Sikoń

81 lat temu (1944 r.) w Warszawie na rozkaz Komendanta Głównego AK gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” wybuchło powstanie. Przez 63 dni powstańcy prowadzili z Niemcami heroiczną i osamotnioną walkę, której celem była niepodległa Polska, wolna od niemieckiej okupacji i sowieckiej dominacji.

50 lat temu (1975 r.) w Helsinkach podpisano Akt Końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

48 lat temu (1977 r.) do Warszawy został przyłączony Ursus, który stał się częścią dzielnicy Ochota.

44 lata temu (1981 r.) po raz pierwszy powstańców warszawskich odznaczono Warszawskimi Krzyżami Powstańczymi.

44 lata temu (1981 r.) w hotelu Victoria w Warszawie doszło do próby zamachu na przebywającego w Polsce Abu Dauda, działacza terrorystycznej organizacji Czarny Wrzesień.

36 lat temu (1989 r.) w Warszawie na placu Krasińskich odsłonięto pomnik Powstania Warszawskiego.

33 lata temu (1992 r.) Sejm przyjął projekt ustawy konstytucyjnej, tzw. Małej Konstytucji.

28 lat temu (1997 r.) Sejm przyjął Ustawę o Trybunale Konstytucyjnym.

10 lat temu (2015 r.) podczas Festiwalu Rzutów im. Kamili Skolimowskiej w Cetniewie Anita Włodarczyk ustanowiła wynikiem 81,08 metra rekord świata w rzucie młotem, jako pierwsza kobieta przekraczając granicę 80 m.

POLSKA

Dziś przypada 81. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. O godz. 9 odbędzie się uroczystość przy tablicy upamiętniającej podpisanie przez płk. Antoniego Chruściela „Montera”, dowódcę Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej, rozkazu rozpoczęcia Powstania Warszawskiego przy ul. Filtrowej 68 (dawna siedziba konspiracyjnej kwatery Okręgu Warszawskiego AK).

O godz. 10 rozpoczną się uroczystości przed pomnikiem „Mokotów Walczący – 1944” w parku Dreszera, skąd wyjdzie Marsz Mokotowa. Uczestnicy Marszu przejdą o godz. 11 ulicą Puławską do Dworkowej przed obelisk „Pamięci Żołnierzy AK Powstańców Mokotowa”.

O godz. 11 prezydent Andrzej Duda i prezydent elekt Karol Nawrocki upamiętnią ofiary rzezi Woli (ul. Wolska 55 – teren byłej fabryki Ursus, miejsce egzekucji ok. 7 tysięcy mieszkańców Warszawy). Planowana jest wypowiedź prezydenta Andrzeja Dudy dla mediów.

O godz. 13.15 planowane jest złożenie wieńców przed pomnikiem Stefana Roweckiego „Grota” (róg ul. F. Chopina i Al. Ujazdowskich).

Z udziałem marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej o godz. 14 rozpoczną się uroczystości przed pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej u zbiegu ulic Matejki i Wiejskiej.

Główne uroczystości (tzw. „Godzina W”) rozpoczną się o godz. 17 przy pomniku Gloria Victis na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Hołd powstańcom oddadzą, m.in.: prezydent RP Andrzej Duda, prezydent elekt RP Karol Nawrocki, marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, kierownictwo Instytutu Pamięci Narodowej.

Dla upamiętnienia 81. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, 1 sierpnia o godz. 17 zostaną uruchomione syreny alarmowe miejskiego systemu alarmowania i ostrzegania ludności. Wyemitowany zostanie sygnał dźwiękowy ciągły, trwający 1 minutę.

O godz. 18.30 rozpocznie się uroczystość składania kwiatów na kurhanie, w którym znajdują się prochy ponad 50 tys. mieszkańców stolicy i ich powstańczego wojska, modlitwa międzyreligijna przy pomniku „Polegli - Niepokonani” na Cmentarzu Powstańców Warszawy (ul. Wolska 174/176). Wieniec złoży m.in. marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska.

Koncert „Warszawiacy śpiewają (nie)zakazane piosenki” rozpocznie się na placu Piłsudskiego o godz. 20.30.

O godz. 21 rozpocznie się uroczystość na Kopcu Powstania Warszawskiego w Parku Akcji „Burza” (ul. Bartycka). Zaplanowano podniesienie flagi państwowej, zapalenie „Ognia pamięci” przyniesionego przez „Sztafetę Pokoleń” z Grobu Nieznanego Żołnierza, złożenie kwiatów, włączenie iluminacji świetlnej pomnika.

Umowa wykonawcza na pozyskanie kolejnych 180 czołgów K2, w tym pierwszych czołgów w konfiguracji K2PL, zostanie dziś podpisana w gliwickich zakładach Bumar-Łabędy.

W uroczystości mają wziąć udział wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz oraz minister obrony Korei Południowej Ahn Gyu-back. Umowę mają podpisać szef Agencji Uzbrojenia gen. Artur Kuptel oraz prezes Hyundai Rotem Yongbae Lee.

Wcześniej ministrowie obrony Polski i Korei Płd. mają odbyć rozmowy bilateralne w gliwickiej Jednostce Wojskowej Agat.

Spodziewana od miesięcy umowa wykonawcza ma obejmować dostawę dla Wojska Polskiego kolejnych 180 czołgów K2, produkowanych przez południowokoreański koncern Hyundai Rotem. Umowa ma też obejmować szeroki transfer technologii, na mocy którego część zamówionych czołgów w spolonizowanej wersji K2PL ma powstać w należących do Polskiej Grupy Zbrojeniowej zakładach Bumar-Łabędy.

Pierwsza umowa na dostawę do Polski 180 wyprodukowanych w Korei czołgów K2 została podpisana w lipcu 2022 r., za rządów w MON Mariusza Błaszczaka (PiS). Równolegle podpisano wtedy szerszą umowę ramową, przewidującą dostarczenie do polskiej armii łącznie tysiąca czołgów, z których pozostałe 820 miałoby ulec głębszej polonizacji, docelowo zaś czołgi miałyby być produkowane w Polsce.

Obecnie trwają dostawy 180 czołgów z pierwszej umowy wykonawczej, podpisanej za poprzedniego rządu w lipcu 2022 r. Są one spolonizowane w niewielkim stopniu – polskie są w nich jedynie systemy łączności Grupy WB. Do tej pory do Polski dotarła już większość z tej puli zamówionych maszyn.

Sąd Okręgowy w Białymstoku ma ogłosić dziś wyrok w procesie dwóch mężczyzn oskarżonych w sprawie nieuprawnionego nadawania sygnałów radio-stop, co spowodowało nagłe zatrzymanie kilkunastu pociągów w Podlaskiem. Prokuratura chce kar 3,5 oraz 1,5 roku więzienia, oskarżeni uniewinnienia. Zarzuty dotyczą m.in. sprowadzenia niebezpieczeństwa dla mienia w wielkich rozmiarach, zakłócenia pracy systemu linii kolejowych w Podlaskiem oraz wywołania sytuacji, w której wymagane były działania różnych służb.

ŚWIAT

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu orzeknie dziś, czy prawo Unii dopuszcza zasiadanie w składach Izby Cywilnej sędziów SN, których wyznaczono do orzekania w tej izbie w drodze zarządzenia Pierwszej Prezes SN i czy, orzekając w takim składzie SN, może zostać uznany za sąd spełniający standardy prawa Unii.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Najwyższy 10 lipca 2023 roku.