Dobry sen sprzyja sukcesom w szkole nastolatków

Dobry sen ma większe znaczenie dla osiągania sukcesów w szkole i dobrych relacji z rówieśnikami niż zdrowa dieta, aktywność fizyczna, a nawet ograniczenie i czasu przed ekranem – wykazało badanie, które publikuje czasopismo „Psychological Medicine”.

Zależność ta jest szczególnie widoczna w przypadku młodzieży zmagającej się z lękiem, depresją lub innymi problemami natury psychicznej.

Naukowcy University of California w Davies (USA) sprawdzali, w jaki sposób cztery czynniki związane ze stylem życia – jakość snu, czas spędzany przed ekranem, aktywność fizyczna oraz dieta – wpływają na występowanie zależności między problemami ze zdrowiem psychicznym, wynikami w nauce i relacjami z rówieśnikami u nastolatków w wieku 10-13 lat. Wykorzystali w tym celu dane z badania dotyczącego rozwoju poznawczego u młodzieży pt. Adolescent Brain Cognitive Development (ABCD) Study.

Z pracy wynika, że zdrowe nawyki związane ze stylem życia w znacznym stopniu tłumaczą związek między objawami problemów psychicznych a wynikami w nauce.

Woda na zapas Nafciaki, Mogielica i szlak papieski w plebiscycie

Ustalono, że dobra jakość snu jest czynnikiem najsilniej powiązanym z lepszymi wynikami w nauce i mniejszą liczbą problemów w relacjach społecznych. Drugim pod względem istotności czynnikiem okazał się czas spędzany przed ekranem.

Jakość snu była odpowiedzialna w 18,5 proc. za zależności między depresją a sukcesami w szkole. W przypadku zaburzeń lękowych i zaburzeń psychotycznych odsetek ten oszacowano odpowiednio na nieco ponad 36 proc. i nieco ponad 8 proc.

Drugim pod względem istotności czynnikiem był czas spędzany przed ekranem. Odpowiadał on w 5 proc. za związek lęków z wynikami w nauce, a w przypadku depresji, jak i zaburzeń psychotycznych w nieco ponad 6 proc. Aktywność fizyczna i dieta miały mniejszy wpływ.

Z kolei, w przypadku relacji z rówieśnikami jedynym czynnikiem mającym zauważalny wpływ była jakość snu.

Zdaniem badaczy wyniki te wskazują, że w kontekście osiągania sukcesów w szkole i utrzymywania zdrowych relacji rówieśniczych sen może mieć większe znaczenie niż czas spędzany przed ekranem, aktywność fizyczna czy dieta.

„To odkrycie nas zaskoczyło. Spodziewaliśmy się, że sen będzie ważny, ale nie przewidywaliśmy, że tak wyraźnie wyróżni się na tle innych czynników stylu życia, zwłaszcza czasu spędzanego przed ekranem” – skomentował główny autor pracy Jason Smucny. 

Naukowcy podkreślili, że okres dojrzewania to kluczowy etap rozwoju, w którym często pojawiają się problemy ze zdrowiem psychicznym. W skali świata co siódmy nastolatek zmaga się z zaburzeniami psychicznymi, a depresja i stany lękowe są głównymi przyczynami chorób i niepełnosprawności wśród młodych ludzi.

„Rodzice, nauczyciele i klinicyści w naturalny sposób koncentrują się na takich objawach, jak lęk czy depresja. Jednak dla młodych ludzi i ich rodzin często najważniejsze jest to, jak objawy te wpływają na codzienne życie: na wyniki w nauce, relacje z rówieśnikami oraz radzenie sobie z codziennymi wyzwaniami” – powiedziała współautorka badania prof. Psychiatrii Tara Niendam.

Jak dodała, wyniki badania jej zespołu sugerują, że sen może być jednym z czynników, które łagodzą wpływ problemów psychicznych na codzienne funkcjonowanie nastolatków.

Badacze zwrócili uwagę, że zdrowe nawyki związane ze stylem życia nie zastąpią profesjonalnej opieki w zakresie zdrowia psychicznego. Wyniki badań sugerują jednak, że sen może być istotnym, a często pomijanym obszarem działań wspierających młodych ludzi zmagających się z problemami natury psychicznej.

„Budujące jest to, że kwestią snu mogą zająć się rodzice i rodziny. Choć nie rozwiąże to wszystkich problemów ze zdrowiem psychicznym, dbałość o właściwe nawyki związane ze snem stanowi praktyczny sposób na wspieranie dobrostanu emocjonalnego i codziennego funkcjonowania dziecka” – podsumowała Niendam. (PAP)