Czy zniszczony ząb trzeba usunąć? Jak planuje się jego ratowanie

(Artykuł sponsorowany) Zniszczony ząb nie zawsze wymaga usunięcia. Nawet duży ubytek może nadawać się do odbudowy, jeśli korzeń i tkanki podtrzymujące ząb są w odpowiednim stanie. Przed decyzją trzeba jednak sprawdzić dwie rzeczy: czy można wyleczyć przyczynę problemu oraz czy pozostała część zęba pozwoli wykonać szczelną odbudowę, która wytrzyma obciążenia podczas gryzienia.

Co lekarz ocenia przed decyzją o leczeniu?

Widoczny ubytek jest tylko częścią obrazu. Ząb z rozległym uszkodzeniem korony może mieć zdrowy korzeń, natomiast niewielkie pęknięcie może sięgać głębiej, niż widać podczas oglądania w lustrze. Czasem pełna ocena jest możliwa dopiero po usunięciu próchnicy lub starego wypełnienia.

Podczas badania dentysta sprawdza przede wszystkim:

Od słowiańskich wierzeń po Netflixa Badanie: większość Polaków chce zwiększenia liczby niedziel handlowych

• ile zdrowych tkanek pozostało i czy utrzymają planowaną odbudowę;

• czy występują pęknięcia oraz jak głęboko sięgają;

• jaki jest stan miazgi, korzenia i tkanek wokół niego;

• czy dziąsła i kość zapewniają zębowi podparcie;

• jakie obciążenia działają na ząb podczas żucia.

Znaczenie ma również możliwość oczyszczania przyszłej odbudowy. Jeśli jej brzegi będą trudne do utrzymania w higienie, trzeba uwzględnić to w planie. Liczy się także położenie zęba i jego rola w całym uzębieniu, np. jako podpory mostu.

W Le Perle Dental Atelier przy ul. Floksowej 9 w Poznaniu konsultacja służy ocenie stanu jamy ustnej i ustaleniu kolejności leczenia. Informacje o gabinecie oraz pierwszej wizycie przedstawia strona dentysta Poznań.

Co pokazuje RTG i kiedy potrzebna jest tomografia CBCT?

Zdjęcie RTG pomaga ocenić korzenie, wcześniejsze leczenie kanałowe i zmiany w otaczającej kości. Lekarz zestawia obraz z badaniem zęba, reakcją na testy oraz zgłaszanymi dolegliwościami.

Tomografię CBCT rozważa się w wybranych sytuacjach, gdy dodatkowy obraz trójwymiarowy może wyjaśnić wątpliwości i wpłynąć na leczenie. Nie jest automatycznie potrzebna przy każdym uszkodzonym zębie. Samo badanie obrazowe nie zastępuje też oceny możliwości późniejszej odbudowy.

Czy każdy zniszczony ząb wymaga leczenia kanałowego?

O wskazaniach decyduje stan miazgi, czyli tkanki znajdującej się wewnątrz zęba, oraz rozpoznanie choroby. Samo ukruszenie lub duże wypełnienie nie oznacza konieczności leczenia kanałowego.

Endodoncję rozważa się m.in. przy martwicy miazgi i zakażeniu kanałów, a także w części przypadków zaawansowanego zapalenia miazgi. W odpowiednio zakwalifikowanych sytuacjach możliwe jest leczenie zachowujące żywotność całej miazgi lub jej części. Wybór wymaga badania.

Leczenie kanałowe polega na usunięciu chorej lub obumarłej miazgi, oczyszczeniu i dezynfekcji kanałów oraz ich szczelnym wypełnieniu. Ząb trzeba odizolować od śliny, a po zabiegu zabezpieczyć przed ponownym zakażeniem.

Na stronie leczenie kanałowe Poznań Le Perle opisuje pracę pod mikroskopem, izolację koferdamem i planowanie późniejszej odbudowy. Mikroskop ułatwia oglądanie wnętrza zęba w powiększeniu, a koferdam oddziela leczony ząb od środowiska jamy ustnej.

Co zrobić, jeśli ząb był już leczony kanałowo?

Ząb po leczeniu kanałowym może wymagać kolejnego zabiegu, nazywanego reendo. Rozważa się go, gdy tkanki wokół korzenia nie wygoiły się albo doszło do ponownego zakażenia.

Przyczyną problemu może być pominięty kanał, złożona anatomia, nowa próchnica lub nieszczelna korona czy wypełnienie. Przed rozpoczęciem reendo lekarz ocenia możliwość dotarcia do kanałów i usunięcia przyczyny zakażenia. Czasami wymaga to zdjęcia starej korony lub usunięcia wkładu.

Reendo obejmuje usunięcie dotychczasowego wypełnienia kanałów, ponowne oczyszczenie, dezynfekcję i wypełnienie. W części przypadków rozważa się także leczenie chirurgiczne okolicy wierzchołka korzenia. Wybór zależy od rozpoznania i możliwości odbudowy zęba po zabiegu.

Jak odbudowuje się ząb po leczeniu kanałowym?

Wypełnienie kanałów nie odtwarza brakujących ścian zęba. Potrzebna jest jeszcze odbudowa, która uszczelni jego wnętrze, pozwoli gryźć i ograniczy ryzyko złamania. Jej rodzaj powinien być zaplanowany przed rozpoczęciem leczenia kanałowego.

Przy mniejszej utracie tkanek możliwa bywa odbudowa kompozytowa. Przy większym zniszczeniu lekarz może zaproponować nakład pokrywający osłabione części zęba albo koronę protetyczną. O wyborze decydują ilość zachowanych tkanek, położenie zęba i obciążenia zgryzowe.

Wkład koronowo-korzeniowy stosuje się wtedy, gdy jest potrzebny do utrzymania odbudowy przy znacznej utracie korony zęba. Nie jest obowiązkowym elementem każdego leczenia kanałowego.

Jeśli leczenie i odbudowę wykonują różni lekarze, muszą uzgodnić sposób zabezpieczenia zęba oraz termin kolejnego etapu. Taką współpracę przy prowadzeniu leczenia przedstawia zespół lekarzy Le Perle. Pacjent powinien wiedzieć, jak długo będzie korzystać z zabezpieczenia tymczasowego i kiedy otrzyma odbudowę docelową. Odkładanie tego etapu może zwiększyć ryzyko nieszczelności lub złamania.

Kiedy zachowanie zęba może być niemożliwe?

Wskazaniem do usunięcia może być pionowe złamanie korzenia, znaczna utrata podparcia kostnego albo zniszczenie, które uniemożliwia wykonanie szczelnej i wytrzymałej odbudowy. Leczenie kanałowe nie rozwiąże problemu, jeśli ząb nie będzie miał warunków do dalszego użytkowania.

Przed ekstrakcją lekarz powinien wyjaśnić, co ogranicza szanse na zachowanie zęba i czy istnieją inne możliwości leczenia. Jeżeli usunięcie jest konieczne, plan może obejmować również późniejsze uzupełnienie braku.

O co zapytać podczas konsultacji?

Przed rozpoczęciem leczenia warto ustalić:

• co jest przyczyną problemu i jakie są szanse utrzymania zęba;

• czy potrzebne jest leczenie kanałowe, reendo lub inne postępowanie;

• jaka odbudowa będzie potrzebna i kiedy zostanie wykonana;

• ile etapów obejmuje plan i jaki jest łączny koszt leczenia z odbudową;

• kiedy odbędą się kontrole i jak będzie oceniane gojenie.

Koszt samego wypełnienia kanałów nie musi obejmować całego leczenia zęba. Wycena powinna jasno wskazywać zakres diagnostyki, zabiegu, zabezpieczenia tymczasowego i odbudowy docelowej.

Bibliografia

1. European Society of Endodontology, wytyczne leczenia chorób miazgi i tkanek okołowierzchołkowych: https://onlinelibrary.wiley.co...

2. American Association of Endodontists, ocena możliwości odbudowy zęba: https://www.aae.org/specialty/...

3. American Association of Endodontists, ponowne leczenie kanałowe: https://www.aae.org/patients/r...