Czarny szlak z… rakotwórczym azbestem

Podobin. Droga będąca częścią czarnego szlaku w Podobinie utwardzony został kawałkami rakotwórczego azbestu.

O sytuacji poinfomrował nas Pan Tomasz. - Poszedłem się przejść z psem i zauważyłem, że droga będąca częścią czarnego szlaku w Podobinie jest utwardzona kawałkami azbestu - napisał do nas. - Ludzie są coraz bardziej bezmyślni. Jak można utwardzać drogę materiałem o potwierdzonym działaniu kancerogennym.

Drogą, która została w ten bezmyślny sposób utwardzona biegnie czarny szlak turystyczny, otwarty w 2011 roku o długości 16 km, przebiega on z Rabki-Zdrój przez Grzebień, Olszówkę, Potaczkową do Mszany Dolnej.

Warto wiedzieć:
Na teren Polski sprowadzono po 1945 r. ok. 2 mln ton azbestu. Był to głównie azbest chryzotylowy importowany z byłego Związku Radzieckiego, a także azbest krokidolitowy z Afryki Południowej. Szacuje się, że 85% tego azbestu zużyte zostało do produkcji wyrobów azbestowo-cementowych, zwłaszcza płyt płaskich i falistych. Produkcja tych płyt w Polsce rozpoczęła się w 1907 r., szybko wzrastała po roku 1950 r. i trwała do 28 września 1998 r.
Azbest znany jest od kilku tysięcy lat. Szerokie jego zastosowanie nastąpiło w okresie ostatnich 100 lat. Azbest stosowano w produkcji około 3000 wyrobów przemysłowych, głównie do produkcji wyrobów budowlanych, szczególnie płyt dachowych i elewacyjnych, a także do produkcji rur, kształtek do kanałów wentylacyjnych, instalacyjnych, wyrobów tekstylnych, mas ogniotrwałych i uszczelniających. Z uwagi na swoje niewątpliwe zalety, jak odporność na wysokie i niskie temperatury, działanie substancji żrących, elastyczność, dobre właściwości mechaniczne, odporność na wodę morską, wytrzymałość na rozciąganie i zgniatanie, wykorzystywany był jako cenny surowiec również w Polsce. Szacuje się, że w 2000 r. na terenie kraju znajdowało się ponad 15 milionów ton wyrobów zawierających azbest, w większości na terenach wiejskich.

Dopiero w latach 80-tych ubiegłego wieku, azbest uznany został za jeden z najbardziej rozpowszechnionych czynników rakotwórczych w środowisku. Poszczególne państwa Unii Europejskiej, jak i inne, w tym USA, Kanada i Japonia już w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego stulecia, zakazały stosowania azbestu bądź ograniczyły lub zabroniły obrotu materiałami zawierającymi azbest oraz importu takich materiałów na swój obszar celny.

W Polsce zakazano produkcji i sprzedaży wyborów zawierających azbest w... 1997 roku. Do tej pory pozostały problemy obecności w środowisku ogromnych ilości wyrobów azbestowo-cementowych, które ulegając degradacji stanowią źródło ciągłej emisji włókien azbestu do powietrza.

Niezabezpieczone płyty azbestowo-cementowe są szkodliwe, nawet gdy są tylko pokryciem dachowym, a co dopiero, kiedy pokruszone leżą na drodze. Każda z nich zawiera od 11 do 13 proc. rakotwórczego azbestu. Deszcze, wymywając z nich spoiwo cementowe, odsłaniają włókna azbestu, które rozszczepiają się i odrywają. Dzięki temu te niewidoczne dla oka, bo czterokrotnie cieńsze od ludzkiego włosa, włókienka mogą fruwać w powietrzu, spływać z dachu razem z wodą i wnikać do gruntu.

(Na podstawie: Ministerstwo Gospodarki/polskabezazbestu.pl)

(Aktualizacja 15:54)