Bohater spod Monte Cassino i Tobruku. Pamięć ks. Józefa Jońca

Radni Sejmiku Województwa Małopolskiego podjęli decyzję o uczczeniu postaci księdza podpułkownika Józefa Jońca. Obchody są związane z przypadającą w 2026 roku 70. rocznicą śmierci tego pochodzącego z Limanowej żołnierza oraz duszpasterza.

Podczas obrad XXVII Sesji Sejmiku Województwa Małopolskiego radni zdecydowali o uczczeniu pamięci księdza podpułkownika Józefa Jońca – limanowianina oraz żołnierza I i II wojny światowej.

Sejmik zadeklarował włączenie się w organizację regionalnych obchodów poprzez organizowanie m.in. konkursów dla młodzieży, wystaw czy wsparcia lokalnych uroczystości – poinformował urząd marszałkowski.

Józef Joniec urodził się 11 marca 1900 roku w Sowlinach. Już w 1916 roku wstąpił do Legionów Polskich, walcząc na froncie w Karpatach wschodnich. Po kryzysie przysięgowym został internowany, a następnie wcielony do armii austriackiej. W nocy w czwartek (31 października 1918 roku) zorganizowany przez niego oddział lokalnej młodzieży wyzwolił Limanową spod władzy austriackiej, rozbrajając koszary i obóz jeniecki w rafinerii w Sowlinach. W kolejnych latach jako ochotnik uczestniczył w odsieczy Lwowa oraz wojnie polsko-bolszewickiej, biorąc udział m.in. w bitwie pod Komarowem.

Motocyklista w szpitalu Stan prac na trasie (ZDJĘCIA)

Po zakończeniu walk i zdaniu matury w Krakowie, Józef Joniec wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego. Święcenia kapłańskie otrzymał 19 września 1925 roku z rąk abp. Adama Stefana Sapiehy. Pracował jako wikary w Czarnym Dunajcu, a później jako proboszcz w Balinie, gdzie zainicjował budowę kościoła pw. Chrystusa Króla.

Po wybuchu II wojny światowej, zagrożony aresztowaniem przez Gestapo, przedostał się przez Słowację, Węgry i Turcję do Syrii. Tam wstąpił do Brygady Strzelców Karpackich, zostając szefem jej duszpasterstwa. Towarzyszył żołnierzom podczas walk o twierdzę Tobruk, gdzie odprawiał nabożeństwa na pustyni i wygłaszał słynne „Kazania Tobruckie”.

Podczas bitwy o Monte Cassino w maju 1944 roku ks. Joniec zorganizował punkt opatrunkowy pod wzgórzem 593. Wynosił rannych z pola walki, udzielał sakramentów i prowadził ewidencję poległych. Jego postawa została odnotowana w publikacjach Melchiora Wańkowicza. W lipcu 1944 roku wraz z żołnierzami 3 Dywizji Strzelców Karpackich brał udział w ratowaniu płonącej bazyliki w Loreto. Po wojnie zaangażował się w budowę polskich cmentarzy wojennych we Włoszech, w tym nekropolii na Monte Cassino.

W 1948 roku, na polecenie kardynała Sapiehy, powrócił do Polski. Objął parafię na Woli Justowskiej w Krakowie, gdzie przeniósł zabytkowy drewniany kościół z Komorowic. Od 1951 roku był proboszczem i dziekanem w Oświęcimiu. W tym okresie był nękany przez Urząd Bezpieczeństwa. Po jednym z przesłuchań we wrześniu 1955 roku został sparaliżowany. Zmarł w poniedziałek (21 grudnia 1956 roku) w Oświęcimiu.

W Limanowej pamięć o ks. Józefie Jońcu podtrzymuje m.in. tablica na bazylice, ulica jego imienia oraz Szkoła Podstawowa nr 3, której patronuje od 1996 roku.

Biografia na podstawie informacji opracowanych przez Karola Wojtasa.