Abp Jędraszewski o in vitro: "człowiek nie jest produktem"

– W życiu małżeńskim i rodzicielskim miłość musi znaleźć odblask, a nie może być zastępowana przez różnego rodzaju technologie. Człowiek nie jest produktem, człowiek jest owocem miłości małżeńskiej – mówił abp Marek Jędraszewski zastrzegając, że Kościół jednoznacznie krytykując in vitro, “pełnym szacunkiem i miłością” otacza każde życie poczęte tą metodą.

Metropolita krakowski sprawował Mszę św. w Zembrzycach z okazji 89. urodzin śp. prof. Stanisława Grygiela, zmarłego w lutym filozofa, ucznia i współpracownika św. Jana Pawła II.

W swojej homilii hierarcha odniósł się m.in. do publicznej debaty wywołanej ustawą o finansowaniu przez państwo metody zapłodnienia in vitro. Podkreślił, że metoda ta “nie rozwiązuje problemu niepłodności małżonków, ale go obchodzi”. 
Zaznaczył, że “człowiek stworzony na obraz i podobieństwo Boga powołany jest do świętości i miłości”. 

W jego życiu małżeńskim i rodzicielskim ta miłość musi znaleźć odblask, a nie może być zastępowana przez różnego rodzaju technologie. Człowiek nie jest produktem, człowiek jest owocem miłości małżeńskiej – zwracał uwagę arcybiskup, zastrzegając, że Kościół jednoznacznie krytykując in vitro, pełnym szacunkiem i miłością otacza każde życie poczęte tą metodą.

Metropolita przywołał szereg dokumentów Stolicy Apostolskiej, które formalizowały nauczanie Kościoła na temat in vitro. Instrukcja Kongregacji Nauki Wiary Donum vitae o szacunku dla rodzącego się życia ludzkiego i o godności jego przekazywania z 1987 r. wskazuje, że “embriony uzyskane w probówce są istotami ludzkimi i podmiotami prawa, mają zatem także prawo do życia, dlatego powinny być uszanowane od pierwszej chwili ich istnienia”; dlatego w stanowisku Kościoła niemoralne jest traktowanie embrionów jako „materiału biologicznego”, na którym można eksperymentować i dowolnie używać. 

To są już istoty ludzkie – mówił arcybiskup.

W 1995 r. Jan Paweł II w encyklice Evangelium vitae napisał, że techniki sztucznej reprodukcji są „nie do przyjęcia z punktu widzenia moralnego, ponieważ oddzielają prokreację od prawdziwie ludzkiego kontekstu aktu małżeńskiego”. Zaznaczył, że poczęcie dziecka nie może być zastąpione techniczną procedurą, gdyż w takiej optyce dziecko staje się niejako „produktem” stworzonym w laboratorium. 

Abp Marek Jędraszewski zwrócił także uwagę na fakt, że w procedurze in vitro powstaje wiele embrionów, które się później selekcjonuje – wybiera się najbardziej zdatne, a pozostałe się niszczy albo zamraża. 

Słowo selekcja budzi tu jak najgorsze skojarzenia. Jak może się czuć ktoś, kto się narodzi i będzie miał świadomość, że istnieje dzięki temu, że ileś innych embrionów przestało istnieć? – pytał retorycznie metropolita.

Za instrukcją Kongregacji Nauki Wiary Dignitas personae z 2008 r. arcybiskup wskazał, że w ramach metody in vitro w wielu przypadkach porzucanie lub niszczenie embrionów jest zamierzone. „Pragnienie dziecka nie może usprawiedliwiać jego «produkowania», podobnie jak niechęć wobec dziecka już poczętego nie może usprawiedliwiać porzucenia go lub zniszczenia”.

Arcybiskup podkreślił, że konieczne jest wspieranie służby zdrowia ze środków państwowych, w tym na leczenie niepłodności. 

Leczyć, a nie zastępować metodami, które są z punktu widzenia moralności czymś niedobrym, czymś złym – mówił wskazując na inne metody, takie jak naprotechnologia, które nie zawsze są skuteczne, ale dobre z punktu widzenia moralnego, w których szanowana jest godność rodziców i samego dziecka. 

W listopadzie Sejm RP przyjął obywatelski projekt ustawy o finansowaniu procedury in vitro z budżetu państwa. Za projektem głosowało 268 posłów, a przeciw 118. 

(Fot.: Archidiecezja Krakowska)