82. rocznica Rzezi Wołyńskiej – pamięć o ofiarach ludobójstwa na Polakach

Dziś (11 lipca) przypada 82. rocznica Rzezi Wołyńskiej – masowej eksterminacji polskiej ludności cywilnej na Wołyniu, dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów. Tzw. Krwawa Niedziela stanowiła kulminację fali przemocy rozpoczętej na początku 1943 roku.

Dzień 11 lipca 1943 roku zapisał się na kartach historii jako tzw. Krwawa Niedziela – punkt kulminacyjny Rzezi Wołyńskiej, czyli masowej eksterminacji polskiej ludności cywilnej dokonanej przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (frakcję Stepana Bandery), Ukraińską Powstańczą Armię oraz część ukraińskiej ludności cywilnej.

Tego dnia oraz następnego, 12 lipca, oddziały UPA przeprowadziły skoordynowane ataki na polskich mieszkańców około 150 miejscowości w powiatach włodzimierskim, horochowskim, kowelskim i łuckim. Celem ataków byli wierni gromadzący się w kościołach na niedzielnych mszach. Doszło do zbrodni w świątyniach m.in. w Porycku (obecnie Pawliwka) i Kisielinie. Zniszczeniu lub spaleniu uległo około 50 katolickich kościołów.

Zbrodnie miały wyjątkowo brutalny charakter. Ofiary były palone żywcem, torturowane, wrzucane do studni, mordowane przy użyciu siekier i wideł. Kobiety były gwałcone, a dzieci i osoby starsze nie oszczędzane. Według badań historyków, tylko 11 lipca 1943 roku zginęło około 8 tysięcy osób.

Uczniowie zasiedli w kajaku pod okiem medalistki olimpijskiej Profilaktyka, ruch i rozmowy

Rzeź Wołyńska była częścią zaplanowanej czystki etnicznej prowadzonej przez OUN-UPA, określanej przez sprawców jako „antypolska akcja”. Jej celem było usunięcie Polaków z terenów Wołynia i Galicji Wschodniej. Bezpośrednią odpowiedzialność za realizację tych działań ponosi główny dowódca UPA, Roman Szuchewycz.

Określenie „Zbrodnia Wołyńska” odnosi się nie tylko do wydarzeń na terenie Wołynia (ówczesne województwo wołyńskie), ale również w województwach lwowskim, tarnopolskim, stanisławowskim oraz częściowo lubelskim i poleskim.

Szacuje się, że łącznie w wyniku tych działań zginęło około 100 tysięcy Polaków – około 40 do 60 tysięcy na Wołyniu, 20 do 40 tysięcy w Galicji Wschodniej i co najmniej 4 tysiące na obecnych ziemiach polskich. Fala terroru doprowadziła do masowego opuszczania domów przez polską ludność i jej ucieczki do centralnej Polski.

W odpowiedzi na te wydarzenia doszło do polskich akcji odwetowych, w wyniku których zginęło od 10 do 12 tysięcy Ukraińców. W tej liczbie znajdują się również ofiary represji ze strony UPA – osoby, które odmówiły udziału w zbrodniach lub udzielały pomocy Polakom.

Dziś w Limanowej zaplanowano lokalne obchody rocznicy. Uroczystości rozpoczną się o godzinie 11:00 Mszą świętą w Bazylice Matki Boskiej Bolesnej. Po nabożeństwie uczestnicy złożą znicze pod symbolicznym krzyżem, który upamiętnia ofiary Zbrodni Wołyńskiej. Organizatorem wydarzenia jest Stowarzyszenie Ziemia Limanowska. Współorganizatorem jest Związek Strzelecki „Strzelec”. Patronat nad uroczystościami objęło miasto Limanowa.